13878Organizowanie gospodarki odpadami medycznymi w miejscach ich wytwarzania25100Osoba posiadająca kwalifikację “Organizowanie gospodarki odpadami medycznymi w miejscach ich wytwarzania” opracowuje procedury postępowania z odpadami medycznymi oraz procedury obiegu ewidencji odpadów medycznych. Samodzielnie organizuje dla innych pracowników szkolenia z zakresu prawidłowej gospodarki odpadami medycznymi w placówce. Do jej zadań należy również prowadzenie okresowych kontroli wewnętrznych oraz współpraca z organami kontroli zewnętrznej. Jest odpowiedzialna za właściwą i zgodną z przepisami organizację odbioru odpadów medycznych oraz współpracę z podmiotami zewnętrznymi w zakresie odbioru i przetwarzania odpadów medycznych. Osoba posiadająca kwalifikację “Organizowanie gospodarki odpadami medycznymi w miejscach ich wytwarzania” może znaleźć zatrudnienie na stanowisku specjalisty ds. gospodarki odpadami medycznymi lub gospodarki odpadami w podmiocie medycznym lub innych podmiotach zajmujących się gospodarką odpadami medycznymi. Kwalifikacja kierowana jest do wszystkich osób zajmujących się organizacją, zarządzaniem lub nadzorem postępowania z odpadami medycznymi, w tym m.in. personelu medycznego (lekarzy, lekarzy dentystów, pielęgniarek, rehabilitantów, ratowników medycznych, diagnostów laboratoryjnych), inspektorów BHP, pracowników działów technicznych lub administracji, osób odpowiedzialnych za zarządzanie placówką wytwarzającą odpady medyczne, zatrudnionych m.in. w: 1. podmiotach leczniczych udzielających stacjonarnych i całodobowych świadczeń zdrowotnych szpitalnych lub innych niż szpitalnych (ZOL, ZPO, hospicjum); 2. podmiotach leczniczych udzielających ambulatoryjnych świadczeń zdrowotnych (podstawowa opieka zdrowotna, ambulatoryjna opieka specjalistyczna); 3. gabinetach indywidualnej lub grupowej praktyki zawodowej; 4. medycznych laboratoriach diagnostycznych; 5. firmach ubezpieczeniowych; 6. jednostkach prowadzących badania naukowe w obszarze medycyny; 7. instytucjach inspekcji sanitarnej i środowiskowej oraz Najwyższej Izbie Kontroli.00Kwalifikacja pełna na poziomie 4 PRK.Kwalifikacja pełna na poziomie 4 PRK.Zgodnie z danymi Głównego Urzędu Statystycznego W Polsce funkcjonuje około 1000 szpitali i ponad 20 tys. Przychodni, w których w ciągu roku powstaje blisko 50 tys. ton odpadów medycznych. Ponad 90% z nich jest klasyfikowana jako odpady potencjalnie zakaźne. Obserwujemy również stały wzrost ilości wytwarzanych w Polsce odpadów medycznych. Prawidłowa i bezpieczna z punktu widzenia życia i zdrowia ludzi oraz środowiska gospodarka odpadami medycznymi w placówkach medycznych wymaga szczegółowej wiedzy w zakresie znajomości obowiązujących uregulowań prawnych; w tym w zakresie postępowania z odpadami w miejscu wytworzenia, transportu wewnętrznego, tymczasowego magazynowania oraz przetwarzania. Obecnie w systemie prawnym funkcjonuje 7 różnych aktów prawnych odnoszących się wprost do problematyki gospodarki odpadami medycznymi i kilkanaście aktów prawnych powiązanych z tym zagadnieniem (dotyczących np. ewidencji odpadów). Przygotowany w 2014 r. przez Najwyższą Izbę Kontroli (NIK) raport “Postępowanie z odpadami medycznymi”, negatywnie ocenił przebieg funkcjonowania procesu. Jednym z powodów są braki w kompetencjach osób zajmujących tym zagadnieniem w placówkach służby zdrowia. Informacje te potwierdzono w pilotażowej kontroli NIK w województwie wielkopolskim przeprowadzonej w roku 2017, której wyniki również świadczą o nieprawidłowościach w zakresie zarządzania gospodarką odpadami medycznymi w miejscach wytwarzania. NIK wskazuje m.in., że szpitale nie wykonują wszystkich ustawowych obowiązków, w szczególności w zakresie dokumentowania odpadów, ponadto nie przestrzegają własnych przepisów, ani warunków określonych w umowach z usługodawcami. Powyższe dane są niepokojące, bo taki stan rzeczy może prowadzić do ryzyka związanego z niewłaściwym gospodarowaniem odpadami medycznymi, w tym zwłaszcza o właściwościach zakaźnych. Ponadto niewłaściwa gospodarka odpadami medycznymi może prowadzić do zawyżania kosztów gospodarowania odpadami w szpitalach. Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że istnieje pilna potrzeba podniesienia i usystematyzowania kwalifikacji dla osób odpowiedzialnych za gospodarkę odpadami medycznymi w podmiotach leczniczych.Brak kwalifikacji o zbliżonym charakterze.Podmioty biorące udział w konsultacjach w tym m.in. Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej – Curie w Warszawie, Narodowy Instytut Leków oraz Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach poparły potrzebę wprowadzenia do ZSK kwalifikacji „Organizowanie gospodarki odpadami medycznymi w miejscach ich wytwarzania”. Zasadność wprowadzenie nowej kwalifikacji zakwestionował tylko Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie nie podając argumentów przeciw włączeniu ww. kwalifikacji. Uwagi szczegółowe odnosiły się m.in. do opisów efektów uczenia się oraz do okresu ważności dokumentu potwierdzającego nadanie kwalifikacji i warunków przedłużenia jego ważności. Instytut Ochrony Środowiska - Państwowy Instytut Badawczy, który jest wnioskodawcą włączenia tej kwalifikacji do ZSK wskazał, że kwalifikacja dotyczyć ma wyłącznie organizowania gospodarki odpadami medycznymi w miejscu ich wytwarzania, w związku z tym część zgłaszanych postulatów i uwag oraz wskazywanych zagrożeń nie znajduje uzasadnienia ze względu na wymienione ograniczenia przedmiotowe kwalifikacji. Zgodnie z metodyką ZRK, wpisanie kwalifikacji do ZSK nie oznacza nadania uprawnień do wykonywania zadań określonych opisem kwalifikacji. Jest to mechanizm regulujący tylko proces walidacji efektów uczenia się w ramach danej kwalifikacji i potwierdzenie zakresu kompetencji, co może być wykorzystywane w różnych sytuacjach zawodowych. Nie ma również zagrożenia związanego z brakiem wystarczającej merytorycznej weryfikacji osób przystępujących do walidacji. Gwarancję w tym zakresie zapewnia określenie odpowiednich wymogów dla członków komisji walidacyjnej, uiszczanie opłaty za samo przystąpienie do walidacji (niezależnie od jej wyniku), a także zgodny z ustawą o ZSK nadzór instytucjonalny nad Instytucjami certyfikującymi.Osoba posiadająca kwalifikację “Organizowanie gospodarki odpadami medycznymi w miejscach ich wytwarzania” może znaleźć zatrudnienie na stanowisku Specjalisty ds. gospodarki odpadami medycznymi lub gospodarki odpadami w podmiocie medycznym. Zdobycie tej kwalifikacji może również być istotnym elementem rozwoju zawodowego pracowników inspekcji sanitarnej i środowiskowej zatrudnionych w kontroli i nadzorze placówek medycznych. 1. Weryfikacja 1.1. Metody Do weryfikacji efektów uczenia się wskazanych dla kwalifikacji dopuszcza się następujące metody: - test teoretyczny (forma pisemna lub ustna), - obserwacja w warunkach symulowanych lub zadanie praktyczne, - analiza dowodów uzupełniona rozmową z komisją. Umiejętność „Przeprowadza kontrolę wewnętrzną” z zestawu 6 będzie sprawdzana za pomocą obserwacji w warunkach symulowanych lub zadaniem praktycznym, wszystkie pozostałe umiejętności będą sprawdzane za pomocą testu teoretycznego. W procesie weryfikacji efektów uczenia się dopuszcza się także metodę analizy dowodów uzupełnionej rozmową, za pomocą których uczestnik walidacji może potwierdzić posiadanie wszystkich lub części efektów uczenia się. Uznawanymi dowodami mogą być np. procedury postępowania z odpadami medycznymi w miejscu pracy, Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia w zakresie odbioru odpadów medycznych. 1.2. Zasoby kadrowe Komisja weryfikacyjna składa się z min. trzech osób. Każdy z członków komisji posiada wykształcenie wyższe. Dwóch członków komisji powinno spełniać dowolne dwa z poniższych warunków, przy czym jednym ze spełnianych warunków musi być warunek 1 lub 2. 1) co najmniej 3-letnie doświadczenie w prowadzeniu szkoleń lub inspekcji w zakresie gospodarki odpadami medycznymi, 2) co najmniej 3-letnie doświadczenie w egzaminowaniu w obszarze medycznym lub gospodarki odpadami, 3) autorstwo co najmniej 2 publikacji naukowych lub naukowo-technicznych w zakresie odpadów medycznych lub udział w pracach badawczych lub wdrożeniowych w zakresie odpadów medycznych realizowanych w okresie 10 lat poprzedzających proces walidacji. 1.3. Warunki przeprowadzania weryfikacji Weryfikacja efektów uczenia się odbywa się w dwóch etapach. Etap I stanowi pisemny test teoretyczny. Na etap II składają się: rozmowa z komisją weryfikacyjną oraz obserwacja w warunkach symulowanych. Warunkiem przejścia do etapu II jest pozytywna weryfikacja w etapie I. Materiały niezbędne do przeprowadzenia weryfikacji: Zestaw dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia weryfikacji efektów uczenia się opisanych dla kwalifikacji zawierający: 1) charakterystyki nie mniej niż 10 różnych jednostek organizacyjnych placówki medycznej (np. OIOM, oddział zabiegowy, oddział niezabiegowy, oddział pediatryczny itd.) zawierające informacje niezbędne do przygotowania procedury postępowania z odpadami medycznymi; 2) zestaw pustych formularzy do ewidencji odpadów medycznych (zgodnych z przepisami prawa); 3) zestaw falsyfikatów lub zanonimizowanych dokumentów: - zestaw wypełnionych formularzy do ewidencji odpadów medycznych (zgodnych z przepisami prawa), - decyzje administracyjne dotyczące przetwarzania odpadów medycznych, - dokumenty potwierdzające unieszkodliwienie zakaźnych odpadów medycznych, - faktury potwierdzające wykonanie usługi odbioru, - umowy z odbiorcami odpadów medycznych, - zawierających informacje niezbędne do analizy wzajemnej spójności dokumentów. 4) schemat postępowania z odpadami medycznymi dla nie mniej niż 10 różnych jednostek organizacyjnych placówki medycznej (np. OIOM, oddział zabiegowy, oddział niezabiegowy, oddział pediatryczny itd.); 5) narzędzia kontroli (np. ustrukturyzowane wywiady z pracownikami, lista kontrolna) lub zanonimizowane materiały audiowizualne zawierające nieprawidłowości w postępowaniu z odpadami medycznymi (np. zdjęcia i fragmenty filmów z miejsc wytwarzania i magazynowania oraz środków transportu wewnętrznego) umożliwiające symulację przeprowadzenia kontroli wewnętrznej. 2. Etapy identyfikowania i dokumentacji Nie określa się wymagań dla etapów identyfikowania i dokumentowania efektów uczenia się.Nie dotyczy.Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2021 r. w sprawie włączenia kwalifikacji rynkowej "Organizowanie gospodarki odpadami medycznymi w miejscach ich wytwarzania" do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji (M.P. poz. 382). Osoba posiadająca kwalifikację „Organizowanie gospodarki odpadami medycznymi w miejscach ich wytwarzania” pracuje samodzielnie, okazjonalnie nadzorując pracę innych osób. Jest odpowiedzialna za opracowanie procedur postępowania z odpadami medycznymi oraz procedury obiegu ewidencji odpadów medycznych w miejscu swojego zatrudnienia. W ramach swoich działań na terenie placówki organizuje odbiór odpadów medycznych i współpracuje z podmiotami zewnętrznymi w zakresie odbioru i przetwarzania odpadów medycznych. Przygotowuje materiały oraz organizuje szkolenia z zakresu prawidłowej gospodarki odpadami medycznymi dla innych osób zatrudnionych w placówce. Do zadań osoby posiadającej kwalifikacje „Organizowanie gospodarki odpadami medycznymi w miejscach ich wytwarzania” należy również przygotowanie i organizacja okresowych kontroli wewnętrznych oraz współpraca z organami kontroli zewnętrznej. Osoba posiadająca tę kwalifikację stosuje przepisy wynikające z prawa regulującego gospodarkę odpadami medycznymi w miejscu ich wytwarzania. 254644555Bezterminowo w przypadku ciągłości wykonywania zawodu związanego bezpośrednio lub pośrednio z organizowaniem gospodarki odpadami medycznymi w miejscach ich wytwarzania. W przypadku gdy przerwa w wykonywaniu ww. zawodu wynosi ponad 5 lat następuje konieczność ponownego potwierdzenia kwalifikacji.2031-04-213brak2414Opracowanie i doskonalenie/aktualizacja procedur postępowania z odpadami medycznymi w miejscu ich wytwarzania590112. Identyfikuje źródła powstawania i rodzaje odpadów medycznych w placówce- wymienia potencjalne miejsca powstawania odpadów medycznych w poszczególnych jednostkach organizacyjnych placówki (np. poradnie, działy, oddziały, gabinety, laboratoria); - omawia charakterystyczne kategorie, grupy i rodzaje odpadów medycznych powstające w poszczególnych jednostkach organizacyjnych placówki (np. poradnie, działy, oddziały, gabinety, laboratoria).1. Posługuje się przepisami prawa w zakresie gospodarki odpadami medycznymi- omawia przepisy dotyczące gospodarki odpadami medycznymi (w tym m.in. ustawę o odpadach i akty wykonawcze); - omawia aktualną klasyfikację odpadów medycznych. 3. Przygotowuje procedury postępowania z odpadami medycznymi - charakteryzuje strukturę i elementy procedury (m.in. cel, zakres, podstawa prawna, definicje, podpisy, instrukcje postępowania w miejscu powstawania); - opisuje elementy gospodarki odpadami medycznymi w placówce (m.in. gromadzenie w miejscu wytworzenia, transport wewnętrzny, magazynowanie); - na podstawie charakterystyki jednostki organizacyjnej placówki medycznej przygotowuje fragmenty procedury postępowania z odpadami medycznymi (np. instrukcje postępowania w miejscu wytwarzania, definicje, zakres, transport wewnętrzny, magazynowanie). 4. Aktualizuje procedury postępowania z odpadami medycznymi - wymienia kryteria i sytuacje, w których podejmuje decyzję o konieczności aktualizacji procedur (np. zmiany obowiązującego prawa, zmiany organizacyjne w placówce, zmiany wytycznych); - omawia sposób aktualizacji procedury.Organizowanie sposobu postępowania z odpadami medycznymi w miejscu powstawania 590211. Prowadzi selektywną zbiórkę odpadów medycznych w miejscu wytwarzania- klasyfikuje wytwarzane odpady medyczne według przepisów; - dobiera pojemniki i worki dostosowane do poszczególnych rodzajów odpadów medycznych zgodnie z przepisami; - określa czas przechowywania dla poszczególnych rodzajów odpadów w miejscu powstawania zgodnie z przepisami; - określa sposób oznaczania pojemników i worków w miejscu powstawania zgodnie z przepisami.2. Organizuje transport wewnętrzny i magazynowanie odpadów medycznych w miejscu wytwarzania - określa środki transportu wewnętrznego i pojemniki do transportu wewnętrznego; - określa dopuszczalne techniki wstępnego magazynowania odpadów medycznych; - określa czas i temperaturę wstępnego magazynowania odpadów medycznych.Ewidencjonowanie odpadów medycznych i przygotowanie sprawozdań55531Prowadzenie ewidencji odpadów medycznych - omawia obowiązki w zakresie ewidencji odpadów medycznych wynikające z przepisów; - omawia wzory dokumentów ewidencji odpadów medycznych zgodne z przepisami (np. karty przekazania odpadów, karty ewidencji odpadów i dokumenty potwierdzające unieszkodliwienie zakaźnych odpadów medycznych); - omawia zasady ewidencji ilościowej i jakościowej (np. zasady numeracji, dokładność pomiaru wg kategorii odpadów medycznych, terminowość, podpisy, podmioty wystawiające dokumenty); - wypełnia formularze do ewidencji odpadów medycznych zgodnie z przepisami; - omawia zasady archiwizowania dokumentów dotyczących ewidencji odpadów medycznych; - analizuje spójność ewidencji odpadów medycznych (np. karty przekazania odpadów, karty ewidencji odpadów i dokumenty potwierdzające unieszkodliwienie zakaźnych odpadów medycznych); - sprawdza zgodność ewidencji odpadów medycznych z innymi dokumentami (np. z fakturami, decyzjami administracyjnymi dotyczącymi przetwarzania odpadów medycznych); - omawia zawartość instrukcji obiegu dokumentów (m.in. cel, zakres, podstawa prawna, definicje, podpisy, wzory dokumentów, ścieżki przepływu dokumentów).Przygotowywanie sprawozdań dla organów zewnętrznych- wskazuje wzory dokumentów zgodne z przepisami; - wypełnia dokumentację sprawozdawczą zgodnie z przepisami na podstawie wzoru sprawozdania i danych o ilościach i rodzajach odpadów medycznych wytworzonych w ciągu roku w placówce.Przygotowanie odbioru odpadów medycznych z placówki555412. Określa wymagania w stosunku do odbiorcy odpadów medycznych z placówki- omawia wymogi formalne stawiane wobec podmiotu transportującego i przetwarzającego odpady medyczne w zależności od kategorii, rodzaju i grupy odpadów medycznych; - formułuje wymogi organizacyjne i formalne wobec podmiotu transportującego i przetwarzającego odpady medyczne niezbędne do przygotowania opisu zamówienia w Specyfikacji Warunków Zamówienia (SWZ) i umowy na odbiór odpadów (np. karty ewidencji odpadów, sprawozdania okresowe do organów zewnętrznych, krótka charakterystyka działania placówki). 3. Nadzoruje realizację umowy z podmiotem odbierającym odpady medyczne - analizuje spójność dokumentów potwierdzających odbiór i unieszkodliwienie zakaźnych odpadów medycznych; - analizuje spójność dokumentów potwierdzających odbiór i unieszkodliwienie zakaźnych odpadów medycznych z zapisami umowy z podmiotem (np. ilości, terminy, ważność decyzji administracyjnych dotyczących przetwarzania odpadów medycznych).1. Określa potrzeby placówki w zakresie odbioru odpadów medycznych - analizuje rodzaje i ilości powstających w placówce odpadów medycznych (np. karty placówki w zakresie ewidencji odpadów, sprawozdania okresowe do organów zewnętrznych); - dobiera częstotliwość odbioru i sposoby przetwarzania do rodzajów odpadów medycznych wytwarzanych przez placówkę.Udzielanie informacji na temat gospodarki odpadami medycznymi w czasie kontroli instytucji zewnętrznych.425511. Wybiera dokumentację przeznaczoną do kontroli - wymienia kategorie i zakres dokumentów, które kontrolowany podmiot powinien przygotować na użytek zespołu kontrolującego.2. Charakteryzuje procedurę kontroli zewnętrznej- wymienia organy uprawnione do przeprowadzania kontroli w zakresie gospodarki odpadami medycznymi; - omawia przebieg kontroli w zakresie gospodarki odpadami medycznymi; - omawia zasady sporządzania protokołu kontroli. Prowadzenie kontroli wewnętrznej w zakresie gospodarki odpadami medycznymi w placówce.54561Opracowuje metody i narzędzia kontroli - omawia cele i przyczyny przeprowadzania okresowych kontroli wewnętrznych w obszarze gospodarki odpadami medycznymi; - omawia zakres kontroli wewnętrznej w obszarze gospodarki odpadami medycznymi (w odniesieniu do przepisów prawa i obowiązujących w placówce procedur); - omawia narzędzia kontroli na podstawie fragmentów procedury ewidencji dokumentów obiegu odpadów medycznych lub procedury postępowania z odpadami medycznymi (np. ustrukturyzowane wywiady z pracownikami, lista kontrolna, sposób realizacji wizji lokalnej). Przeprowadza kontrolę wewnętrzną- na podstawie otrzymanych od komisji narzędzi kontroli oraz materiałów audiowizualnych (np. zdjęcia i fragmenty filmów z miejsc wytwarzania i magazynowania oraz środków transportu wewnętrznego) przeprowadza kontrolę wewnętrzną, wypełnia otrzymane dokumenty i sporządza protokół pokontrolny w zakresie przeprowadzonej kontroli. Organizowanie szkoleń w zakresie gospodarki odpadami medycznymi.42671Identyfikuje potrzeby szkoleniowe - określa częstotliwość prowadzenia szkoleń; - określa kryteria, według których podejmuje decyzje o realizacji szkoleń (np. zmiany prawa, wyniki kontroli, aktualizacja procedur, zatrudnienie nowych pracowników). Organizuje szkolenie z gospodarki odpadami medycznymi- przygotowuje plan szkolenia dla grupy pracowników (np. personel medyczny, pracownicy magazynu, pracownicy podmiotów zewnętrznych); - wymienia kryteria, którymi kieruje się, wybierając wykładowców do prowadzenia szkoleń. 254642021-07-06253432022-03-241