<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<Kwalifikacje><Kwalifikacja><id>14004</id><nazwa>Przygotowywanie i podawanie kawy oraz napojów kawowych</nazwa><nazwa_skrot>Barista</nazwa_skrot><rodzaj>2</rodzaj><poziom>4</poziom><id_dziedzina>95</id_dziedzina><charakterystyka>Osoba posiadająca kwalifikację samodzielnie przygotowuje i podaję kawę oraz napoje kawowe na bazie gotowych receptur oraz na podstawie receptury do samodzielnie stworzonych kompozycji. Przygotowuje napoje, posługując się wiedzą z zakresu rodzajów ziarna, metod przygotowywania kaw, komponowanych na ich bazie napojów kawowych gorących i zimnych. Posługuje się specjalistycznym sprzętem do przygotowywania napojów kawowych oraz posiada wiedzę na temat ich użytkowania. Prezentuje i podaje przygotowane napoje kawowe, w tym charakteryzuje napój kawowy i ziarna, z którego został dany napój sporządzony. Wykorzystuje recepturę i kalkuluje koszt kawy oraz danego napoju kawowego. Może pracować w podmiotach świadczących usługi przygotowania i podawania kawy (np. kawiarnie, restauracje, bary, domy weselne) jak również jako osoba prowadząca własną działalność gospodarczą w tym zakresie. </charakterystyka><adresaci>Kwalifikacją mogą być zainteresowani: - uczniowie i studenci oraz absolwenci kierunków związanych np. z gastronomią, a w szczególności w zawodach kelnera, barmana, baristy lub someliera; - pracownicy: kawiarni, restauracji, barów, domów weselnych, sklepów specjalistycznych z kawą, kawiarenek mobilnych, firm eventowych itp.; - handlowcy w branży kawowej; - osoby prowadzące własną działalność gospodarczą w zakresie związanym z przygotowaniem i podawaniem kawy; - osoby, które ukończyły kursy lub szkolenia z zakresu przygotowania i podawania kawy; - osoby, które chciałaby przekwalifikować się. </adresaci><mozliwosc_1>1</mozliwosc_1><mozliwosc_2>1</mozliwosc_2><mozliwosc_3></mozliwosc_3><poprzedzajace>Nie określa się.
</poprzedzajace><warunki>Nie określa się.</warunki><zapotrzebowanie>Kwalifikacja nierozerwalnie wiąże się z serwowaniem posiłków gastronomicznych. Świadczy o
tym najlepiej liczba obiektów oferujących takie usługi. Zgodnie z raportem z października
2019 r. opublikowanym przez Główny Urząd Statystyczny pod nazwą „Raport wewnętrzny
2018” w 2018 r. w Polsce funkcjonowało 69 829 placówek gastronomicznych w tym samych
restauracji 19 675. Przychody tego sektora w 2018 r. wynosiły 43 166 700 000 zł.
Dane na stronie https://analizarynku.eu/ wskazują, że w sezonie 2018-2019 zbiory kawy na
świecie były ok. 7 proc. większe w stosunku do poprzedniego roku, a w kolejnych latach jej
spożycie ma zwiększyć się o ok. 3 proc. Według analiz Banku BGŻ BNP Paribas w latach
2017/2018 światowa produkcja kawy wyniosła 159,8 mln 60 kg worków (USDA).
Kawa jest jednym z najbardziej popularnych napojów w Polsce – ponad 80% dorosłych
Polaków deklaruje regularne picie kawy, znaczna część z nich sięga po nią co najmniej raz
dziennie (według danych CBOS, nawet 60%), a aż 16% wypija kilka kaw każdego dnia.
Już od kilku lat możemy obserwować zwiększone zapotrzebowanie na kawę. Polacy z roku na
rok piją coraz więcej kawy i nic nie wskazuje na to, by w przyszłości miało się to zmienić,
konsumenci stają się coraz bardziej świadomi, a co za tym idzie sięgają po lepszą kawę. Wraz ze
wzrostem świadomości rośnie też jakość podawanej kawy oraz wzrasta zapotrzebowanie na
specjalistów, którzy ją przygotowują. Ciągłość nadążania za zmianami i jakością sprawiają, że
obecnie jest bardzo duże zainteresowanie warsztatami, szkoleniami w tym obszarze
(https://blog.bestwaybeans.pl/rynek-kawy-5-trendow-na-2020-rok/).
Kawę poza domem pije 51% Polaków – wynika z badania Cafe Monitor ARC Rynek i Opinia.
(Badanie zostało zrealizowane metodą CAWI (ankiety on-line na panelu badawczym epanel.pl)
na łącznej próbie N=1713 osób w wieku 16-65 lat w dniach 5-21.06.2019 roku).
Zapotrzebowania na kwalifikację stanowi odpowiedź na bieżące oczekiwania pracodawców
oraz podmiotów świadczących usługi przygotowywania i podawania kawy. Zapotrzebowanie
na kwalifikację potwierdzają opinie zarówno pracodawców, jak i duża liczba chętnych
zainteresowanych taką tematyką szkoleń. 
Ponadto zapotrzebowanie na odpowiednią jakość kawy znajduje swoje odzwierciedlenie w
organizacji na różnego rodzaju eventach i spotkaniach, czy to biznesowych, czy o charakterze
rodzinnym, barów kawowych z profesjonalną obsługą.
Praktycznie w każdej restauracji lub restauracji hotelowej podaje się kawę, oraz w wielu barach
i punktach gastronomicznych, co nam potwierdza zapotrzebowanie na specjalistów z
potwierdzonymi wiedzą, umiejętnościami i kompetencjami w tym zakresie.
Włączenie kwalifikacji do ZSK zwiększy świadomość osób ubiegających się o pracę w
miejscach, w których serwis i jakość podawanej kawy ma niebagatelne znaczenie. Powstanie
kwalifikacji zwiększy ponadto czytelność wymagań i oczekiwań dla pracodawców oraz dla osób
uczących się i planujących rozwój kariery zawodowej.
Instytucje lub firmy szkoleniowe będą miały możliwość przygotowywania kursów i szkoleń,
które prowadzą do uzyskania kwalifikacji włączonych do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji,
w oparciu o opisy efektów uczenia się zawartych w opisie kwalifikacji.</zapotrzebowanie><podobne>Niniejsza kwalifikacja jest powiązana z kwalifikacją „Serwis napojów mieszanych i alkoholi” w aspekcie modelowania procesu podawania (serwisu) oraz w zakresie relacji i komunikacji z klientem. (Kod kwalifikacji w ZRK - 4C811900002). Istotną różnicą w przedmiotowej kwalifikacji jest to, iż odnosi się ona bezpośrednio do przygotowywania i podawania kawy, a wskazana powyżej kwalifikacja cząstkowa jest powiązana z przedmiotową kwalifikacją w aspekcie elementów pośrednich i procesów, które w ramach niej występują, ale nie odnosi się kompleksowo ani bezpośrednio do przygotowywania i podawania kawy oraz napojów kawowych. W opisanych dotychczas kwalifikacjach nie ma żadnej odnoszącej się do działań związanych z przygotowaniem i podawaniem samej kawy oraz napojów kawowych. Niniejsza kwalifikacja jest również powiązana z kwalifikacją zawodową “Kelner 513101” w zakresie umiejętności “HGT.01.4. Obsługiwanie gości”. Kwalifikacje wykazują pewne podobieństwo w zakresie kompetencji związanych z serwowaniem napojów; historią kawy oraz wiedzą na temat składników potrzebnych do przygotowania poszczególnych napojów kawowych, jak również umiejętnością przygotowania poszczególnych napojów kawowych. </podobne><mozliwosc_uzyskania></mozliwosc_uzyskania><opinie>W procesie włączania tej kwalifikacji rynkowej do ZSK dokonano korekty zestawów efektów uczenia się zgodnie z sugestiami specjalistów i ekspertów. Ponadto uwzględniono uwagi zgłaszane podczas konsultacji społecznych. Zespół ekspertów doprecyzował wymagania dotyczące walidacji i podmiotów przeprowadzających walidację.</opinie><perspektywy>Osoba posiadająca kwalifikację może znaleźć zatrudnienie w: - sklepach specjalistycznych z kawą, - kawiarniach – cukierniach, - kawiarniach sezonowych i mobilnych, - restauracjach, - hotelach i innych obiektach hotelarskich, - w firmach eventowych, - domach weselnych i bankietowych oraz na wszelkiego rodzaju bankietach, targach, weselach czy wydarzeniach biznesowych jako obsługa profesjonalnych stoisk i barów kawowych. Posiadanie kwalifikacji wiąże się także z możliwością świadczenia ww. usług w ramach własnej działalności gospodarczej. </perspektywy><wymagania>1. Etapy weryfikacji&lt;br /&gt; 1.1. Metody&lt;br /&gt; Na etapie weryfikacji dopuszczalne są następujące metody walidacji: • test teoretyczny, • obserwacja w warunkach symulowanych, • prezentacja kawy i napojów kawowych, • wywiad swobodny (rozmowa z komisją). Obserwacja wykonywanych zadań oraz prezentacja uzyskanych rezultatów powinna odbywać się zgodnie z arkuszem obserwacji i kryteriami oceniania. &lt;br /&gt;1.2. Zasoby kadrowe Komisja walidacyjna składa się minimum z dwóch członków, z których jeden pełni funkcję przewodniczącego komisji i ma decydujący głos. Przewodniczący komisji musi posiadać potwierdzoną i udokumentowaną wiedzę z zakresu kwalifikacji (np. ukończone szkolenie specjalistyczne, wykształcenie gastronomiczne). Każdy z członków komisji musi znać zasady przeprowadzania walidacji i stosowane metody. Każdy z członków komisji musi spełniać przynajmniej jeden z następujących warunków: – posiadać udokumentowane co najmniej 5-letnie doświadczenie zawodowe w przygotowywaniu i podawaniu kawy i napojów kawowych zdobyte w okresie ostatnich 7 lat, – posiadać udokumentowane co najmniej 5-letnie doświadczanie w prowadzeniu szkoleń lub walidacji w zakresie przygotowywania i podawania kawy i napojów kawowych. Komisja walidacyjna musi spełniać łącznie powyższe warunki. &lt;br /&gt;1.3. Sposób organizacji walidacji oraz warunki organizacyjne i materialne &lt;br /&gt;Walidacja składa się z dwóch części: teoretycznej i praktycznej. W pierwszej części – teoretycznej zastosowany jest test teoretyczny w formie elektronicznej lub tradycyjny w formie pakietu. Część praktyczna następuje po pozytywnej weryfikacji części teoretycznej. W części praktycznej stosuje się metodę obserwacji w warunkach symulowanych. 
Instytucja certyfikująca, o której mowa w art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (Dz. U. z 2020 r. poz. 226), zapewnia: • pomieszczenie umożliwiające samodzielną pracę, • materiały niezbędne do przeprowadzenia walidacji, • wydzielone stanowisko egzaminacyjne z dostępem do: –  bieżącej wody,–  środków czystości, –  składników i dodatków: –  minimum dwa gatunki kaw (w tym arabikę i robustę), –  mleko oraz napoje roślinne, –  śmietanka 30% i 36%, bita śmietanka, –  dodatki do napojów kawowych pozwalające na wykonanie kaw wskazanych w kwalifikacji: –  syropy (w tym: karmelowy, czekoladowy, miętowy, waniliowy, cynamonowy, pomarańczowy i cytrynowy), –  przyprawy (w tym: cynamon, kardamon, kakao sproszkowane), –  substancje słodzące (w tym: cukier biały, trzcinowy, ksylitol, słodzik, miód), whisky, lody konsumpcyjne, lód, –  sprzętu, naczyń i akcesoriów:–  ekspres ciśnieniowy kolbowy z dyszą spieniającą, –  ekspres przelewowy, –  młynek żarnowy, –  odbijak do kawy, –  tamper, –  wybrane urządzenie do alternatywnych metod przygotowywania kawy, w tym: kawiarka, chemex, frenchpress, shaker lub blender,–  naczynia i akcesoria niezbędne do prezentacji i podania kaw i napojów kawowych wymienionych w efektach uczenia się. &lt;br /&gt;2. Identyfikowanie i dokumentowanie &lt;br /&gt;Nie określa się wymogów dla etapu identyfikowania i dokumentowania efektów uczenia się.</wymagania><ramy_sektorowe>4 poziom Sektorowej Ramy Kwalifikacji w Turystyce, podrama gastronomia
</ramy_sektorowe><podstawa>Obwieszczenie Ministra Sportu i Turystyki z dnia 27 kwietnia 2023 r. w sprawie włączenia kwalifikacji rynkowej „Przygotowywanie i podawanie kawy oraz napojów kawowych” do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji (Monitor Polski z dnia 25.05.2023 r. poz. 527) </podstawa><efekty>Osoba posiadająca kwalifikację samodzielnie przygotowuje i podaję kawę oraz napoje kawowe na bazie gotowych receptur oraz na podstawie receptury do samodzielnie stworzonych kompozycji. Przygotowuje napoje, posługując się wiedzą z zakresu rodzajów ziarna, metod przygotowywania kaw, komponowanych na ich bazie napojów kawowych gorących i zimnych. Posługuje się specjalistycznym sprzętem do przygotowywania napojów kawowych oraz posiada wiedzę na temat ich użytkowania. Prezentuje i podaje przygotowane napoje kawowe, w tym charakteryzuje napój kawowy i ziarna, z którego został dany napój sporządzony. Wykorzystuje recepturę i sporządza kalkulację kosztową kawy oraz danego napoju kawowego.</efekty><zestawy></zestawy><id_zglaszajacy>25581</id_zglaszajacy><id_odpowiedzialny>4559</id_odpowiedzialny><okres_waznosci>Certyfikat wydawany jest bezterminowo.</okres_waznosci><termin_waznosci>2033-05-25</termin_waznosci><id_potw>3</id_potw><uprawnienia>Brak</uprawnienia><id_polon></id_polon><id_efekty_file></id_efekty_file><id_status>1</id_status><Poprzedzajace/><PkdIds><item><id_pkd>622</id_pkd></item></PkdIds><Zestawy><item><nazwa>01. Wiedza o kawie (ziarnach, pochodzeniu, rodzaju kaw i napojów
kawowych)</nazwa><poziom>4</poziom><naklad>10</naklad><numer>1</numer><wymagania></wymagania><rodzaj>1</rodzaj><Umiejetnosci><item><umiejetnosc>01. Charakteryzuje ziarna kawy</umiejetnosc><kryteria>- omawia historię i pochodzenie kawy;
- charakteryzuje i rozróżnia gatunki kaw (m.in. arabikę i robustę) ze względu na budowę, zawartość kofeiny i kwasowość; 
- omawia etapy pozyskiwania ziarna kawowego i rozróżnia stopnie wypalenia kawy; 
- omawia grubość mielenia ziarna w zależności od metody parzenia kawy (immersyjna, przelewowa, ciśnieniowa); 
- omawia sposoby przechowywania ziaren kawy i dodatków. </kryteria></item><item><umiejetnosc>02. Charakteryzuje kawy i napoje kawowe</umiejetnosc><kryteria>- omawia rodzaje kaw oraz napojów kawowych zimnych i gorących z dodatkami;
- omawia dodatki do kawy (np. mleko krowie, napój roślinny, mleko skondensowane, śmietanka, cukier, posypki, czekolada, alkohol);
- omawia alternatywne metody parzenia kawy.</kryteria></item><item><umiejetnosc>03. Charakteryzuje sposoby przygotowania oraz podania kawy i napojów kawowych</umiejetnosc><kryteria>- omawia urządzenia (ekspres ciśnieniowy kolbowy, ekspres przelewowy) i akcesoria do przygotowywania kawy (młynek żarnowy, odbijak do kawy, tamper, frenchpress, chemex, dripper, aeropress, kafetierkę),
- omawia przygotowanie ciśnieniowego ekspresu kolbowego do parzenia kawy,
- omawia parametry espresso i  czynniki wpływające na jakość espresso,
- omawia zasady i technikę spieniania mleka oraz napojów roślinnych do poszczególnych rodzajów kaw,
- omawia zasady i techniki sztuki latte art.
</kryteria></item></Umiejetnosci></item><item><nazwa>02. Przygotowywanie i podawanie kawy </nazwa><poziom>4</poziom><naklad>30</naklad><numer>2</numer><wymagania></wymagania><rodzaj>1</rodzaj><Umiejetnosci><item><umiejetnosc>03. Przygotowuje kawy i napoje kawowe</umiejetnosc><kryteria>- przygotowuje espresso, doppio, ristretto, lungo,
- przygotowuje caffe americano,
- przygotowuje cappuccino, cafe latte, cafe latte macchiato i latte macchiato z syropem, espresso macchiato, espresso con panna, caffe mocha,
- przygotowuje kawę mrożoną, caffe affogato, 
- przygotowuje caffe crema,
- przygotowuje irish coffee;
- przygotowuje własną kompozycję kawową,
- przygotowuje mleko (np. spienia) do określonego rodzaju napoju kawowego,
- dobiera dodatki do napojów kawowych,
- dekoruje napoje kawowe,
- dobiera naczynia do podania napoju kawowego,
- stosuje zasady dobrej praktyki produkcyjnej (GMP) i higienicznej (GHP).
</kryteria></item><item><umiejetnosc>04. Serwuje kawy i napoje kawowe</umiejetnosc><kryteria>- dobiera naczynia i akcesoria (np. słomki, łyżeczki, mieszadełka) do podania kawy i napojów kawowych,
- przygotowuje kawę i napój kawowy do podania konsumentowi zgodnie z zasadami obsługi gości,
- prezentuje kawę lub napój kawowy konsumentowi,
- podaje kawę i napoje kawowe zgodnie z zasadami i technikami obsługi konsumentów (kolejność, kierunki i strony obsługi).

</kryteria></item><item><umiejetnosc>01. Kalkuluje cenę kawy i napoju kawowego</umiejetnosc><kryteria>- przygotowuje kalkulację cenową dla wybranej kawy lub napoju kawowego,
- przygotowuje  recepturę i kalkulację cenową dla własnej kompozycji kawowej.

</kryteria></item><item><umiejetnosc>02. Przygotowuje sprzęt do parzenia kawy</umiejetnosc><kryteria>- przygotowuje ekspres i młynek do pracy (sprawdza czystość grupy, dyszy do spieniania mleka, kontroluje wskaźniki  temperatury i ciśnienia, czystość odbijaka i tampera),
 - sprawdza  ustawienie grubości mielenia ziarna,
- przygotowuje sprzęt do alternatywnych metod sporządzania kaw (stan techniczny, czystość, kompletność wszystkich elementów),
- przygotowuje naczynia i sprzęt do spieniania mleka,
- przygotowuje naczynia do podania kawy i napojów kawowych,
- czyści i konserwuje ekspres kolbowy po zakończeniu pracy (stosuje środki do czyszczenia) grupy i kolby z filtrem, 
- sprząta stanowisko pracy.
</kryteria></item></Umiejetnosci></item></Zestawy><Podmioty/></Kwalifikacja></Kwalifikacje>
