<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<Kwalifikacje><Kwalifikacja><id>14062</id><nazwa>Dobieranie i podawanie wina</nazwa><nazwa_skrot>Sommelier</nazwa_skrot><rodzaj>2</rodzaj><poziom>4</poziom><id_dziedzina>95</id_dziedzina><charakterystyka>Osoba posiadająca kwalifikację jest przygotowana do samodzielnej pracy w zakresie dobierania i
podawania wina w obiektach gastronomiczno-turystycznych oferujących wino. Posługuje się
wiedzą z zakresu produkcji i rodzajów wina. Układa kartę win. Współpracuje z menedżerem lokalu
w zakresie dostaw win i zarządzania magazynem. Dba o prawidłowy odbiór, sprawdzenie
dostawy i przechowanie wina. Przygotowuje wino do serwisu stosując zasady podawania wina i
typ degustacji. Doradza gościom wybór wina i serwuje je zgodnie z zasadami obsługi. W trakcie
relacji z gościem wykorzystuje swoją wiedzę i umiejętności z zakresu winiarstwa oraz stosuje
zasady savoir-vivre. Osoba posiadająca niniejszą kwalifikację może znaleźć zatrudnienie w
zakładach gastronomicznych serwujących wino, hotelach, winnicach, biurach podróży jako
przewodnik po winnicach, u importerów win oraz prowadzić własną działalność gospodarczą po
spełnieniu określonych wymogów. </charakterystyka><adresaci>Kwalifikacją mogą być zainteresowani: 
- kelnerzy, kucharze, barmani i bariści; 
- managerowie zakładów gastronomicznych i lokali rozrywkowych; 
- uczniowie i nauczyciele szkół gastronomicznych, hotelarskich, turystycznych; 
- winiarze; 
- handlowcy w branży winiarskiej; 
- team managerowie zakładów gastronomicznych; 
- przewodnicy turystyczni w czasie degustacji terenowych; 
- pasjonaci wina i inne osoby zainteresowane uzyskaniem kwalifikacji; 
- właściciele i managerowie hoteli i obiektów hotelarskich.

</adresaci><mozliwosc_1>1</mozliwosc_1><mozliwosc_2>1</mozliwosc_2><mozliwosc_3></mozliwosc_3><poprzedzajace>Kwalifikacja pełna z poziomem minimum II PRK</poprzedzajace><warunki>Do walidacji może przystąpić osoba, która:
• ma ukończone 18 lat,
• przedstawi aktualne zaświadczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych.</warunki><zapotrzebowanie>Kwalifikacja odpowiada na potrzeby rynkowe w zakresie podawania i dobierania wina. Potrzeby
te wynikają z trzech przyczyn: zmian na rynku gastronomicznym, rozwoju rynku produkcji i
sprzedaży wina, zmiany na rynku pracy i kształcenia zawodowego.
W Polsce nieustannie zwiększa się liczba nowych podmiotów gastronomicznych. Od 2010 roku
do 2019 roku liczba zakładów gastronomicznych zwiększyła się dwukrotnie i przekracza 6000
podmiotów (dane GUS). Rynek wymaga podążania za nowymi trendami i zwiększania
konkurencyjności swojej oferty. Polacy coraz częściej chodzą do restauracji, szukają nowych
smaków, wydają więcej pieniędzy. Zaczynają doceniać produkty regionalne.
Dane te świetne korespondują z kwalifikacją, która opowiada na potrzeby rynku
gastronomicznego w zakresie wykorzystania wina regionalnego jak i eksportowego jako nowego
trendu w gastronomii. Rynek ten wymaga wykwalifikowanych pracowników. "polska na talerzu 2019”
https://restauracjaakademia.pl/trendy-gastronomiczne/
Konsekwencją rozwoju branży gastronomicznej jest potrzeba nowych pracowników. Kładziony
jest nacisk na podwyższanie kwalifikacji i poszerzanie oferty. Według szacunków w dynamicznie
rozwijającym się sektorze hotelarskim, gastronomicznym oraz turystycznym odczuwalny jest
deficyt wykwalifikowanej kadry. Profesjonalna obsługa win w podmiotach gastronomicznych
zalicza się do tego nowego, ciągle rozwijającego się trendu, dlatego tak ważne jest rozwijanie
kwalifikacji kadry gastronomicznej i rozwój posiadanego personelu w wyniku deficytu na rynku
pracy.
Według opracowanego i wydanego przez Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie, w ramach
ogólnopolskiego badania Barometr zawodów realizowanego na zlecenie Ministra Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej (Barometr zawodów 2020); wynika, że w większości województw w
Polsce występuje deficyt prezentowanej kwalifikacji (m.in.: województwa dolnośląskie, lubuskie,
mazowieckie, małopolskie, pomorskie, śląskie, pomorskie, warmińsko-mazurskie).
https://barometrzawodow.pl/userfiles/Barometr/2020/raport_ogolnopolski_2020.pdf
Jednocześnie systematycznie spada liczba absolwentów szkół zawodowych i techników w
zawodach związanych z gastronomią. Szkoły nie są w stanie odpowiedzieć na potrzeby rynku
pracy i nowe trendy związanych z winami. Rośnie liczba osób, które mimo ukończenia szkoły
gastronomicznej nie wykonują wyuczonego zawodu, co przyczynia się do zwiększenia potrzeb
rynku w zakresie tworzonej kwalifikacji. Dzięki umożliwieniu zdobycia kwalifikacji osobom już
zatrudnionym w gastronomii pozwalamy na ich rozwój i zwiększamy ich przywiązanie do
wykonywanego zawodu. Zdobycie przez nich nowych umiejętności w zakresie dobierania i
podawania wina pozwala na podwyższenie ich kompetencji i może spowodować zwiększenie
wynagrodzenia. Pracodawca dzięki pracownikom posiadającym kwalifikacje może podążać za
nowymi trendami w oparciu o swój sprawdzony zespół.
https://www.obserwatorium.malopolska.pl/wpcontent/uploads/2019/01/Badanie_Losow_Absolwentow2018.pdf
Rozwój branży winiarskiej w Polsce ilustruje załącznik nr 1. Polscy winiarze produkują coraz
więcej wina i systematycznie trafia ono na rynek restauracji i hoteli. Prężnie rozwijają się
regiony winiarskie w okolicach Zielonej Góry, Sandomierza czy Podkarpacia. Od 2010 obszar
uprawy winnic zwiększył się 10 razy do ponad 400 ha. Wino traktowane jest jako produkt
regionalny i turystyczny. Zwiększa się liczba osób pracujących w branży związanej z winem ale
brak jest szkół, które przygotowują do tych zadań zawodowych. Polacy coraz świadomiej sięgają
po wino jako produkt, który jest im coraz bardziej znany, spożycie win stołowych wzrosło 7% w
2018 roku i 4% w 2019. Zmniejsza się ilość win deserowych, coraz bardziej popularne są wina
wytrawne i półwytrawne. Zdolność doboru i podawania wina jest istotnym elementem, który
pomaga w rozwoju rynku wina w naszym kraju.bserwuje się coroczny wzrost produkcji (w roku
gospodarczym 2018/19 wzrost o ponad 50% w stosunku do sezonu poprzedniego) i sprzedaży
wina (w roku gospodarczym 2018/19 wzrost o ponad 30% w stosunku do sezonu poprzedniego).
Dzięki zdobyciu tej kwalifikacji potwierdzane są zdolności w zakresie profesjonalnego podawania wina i zwiększamy poziom kwalifikacji zespołu danej firmy oraz jej konkurencyjność
na rynku. Podsumowując zaprezentowane dane w opisie kwalifikacji rynkowej „Dobieranie i
podawanie wina” oraz zawarte w uzupełnieniu dane statystyczne potwierdzają zasadność
zapotrzebowania na tę kwalifikację.
https://www.portalspozywczy.pl/alkohole-uzywki/wiadomosci/systematycznie-rosniespozycie-wina,122634.html
https://paragrafwkieliszku.pl/winiarstwo-polskie-rosnie-w-sile-statystyki-kowr-2019-2020/
https://issuu.com/brogmarketing/docs/raport_gastronomiczny_2018</zapotrzebowanie><podobne>Kwalifikacja rynkowa „Dobieranie i podawanie wina” wykazuje pewne podobieństwa do
kwalifikacji „Serwis napojów mieszanych i alkoholi”. Wspólne efekty uczenia się to
"charakteryzuje i rozróżnia typy win". Jednak kwalifikacja ta skupia się na innego rodzaju
alkoholach i ich serwisie. Efekty uczenia się w kwalifikacji „Dobieranie i podawanie wina”
wychodzą poza wiedzę teoretyczną i praktyczną o winach. Obie kwalifikację przygotowują do
samodzielnej pracy lecz na innych alkoholach. Kwalifikacja związana z winem pozwala na opiekę
nad tym produktem od zamówienia po końcową sprzedaż.
Kwalifikacja rynkowa „Dobieranie i podawanie wina” wykazuje pewne podobieństwa do
kwalifikacji „ Zarządzanie pracą restauracji”. Obie kwalifikacje krzyżują się w zakresie pracy w
restauracji. Kwalifikacja „Zarządzanie pracą restauracji” omawia atrakcyjne formy serwisu,
którymi także są efekty uczenia się kwalifikacji „Dobieranie i podawanie wina”. Kwalifikacja
związania z winem jest też nowym trendem w obiektach gastronomicznych, jakim jest
zwiększenie oferty oferowanych przez nie win. Omówienie tych trendów jest częścią
kompetencji potrzebnych do zarządzania. Kwalifikacja związana z winami jest częścią zasobów,
jakie są wymagane w dobrze zarządzanym obiekcie gastronomicznym.
Kwalifikacja rynkowa „Dobieranie i podawanie wina” wykazuje pewne podobieństwa do
kwalifikacji Zawodowej „Kelner” (numer 51310). Wspólnym efektem uczenia się jest podawanie
alkoholi średnio procentowych oraz teoretyczne kryteria z zakresu produkcji, podawania wina,
szkła potrzebnego do obsługi gościa w restauracji. Kwalifikacja zawodowa uczy wiedzy o winie
potrzebnej do odczytania etykiet i zasad dobierania wina do posiłków. Zawód kelner zna
teoretyczne zasady podziału, rozróżniania wina oraz podstawowe definicja winiarskie. Różnica
pomiędzy efektami uczenia się kelnera a kwalifikacją „Dobieranie i podawanie wina” jest
następująca: nie zawiera efektów uczenia się związanych z historią wina ani o procesie
powstawania wina. Wiedza kelnera o winie nie jest także weryfikowana praktycznie, posiada on
jedynie niewielki fragment wiedzy teoretycznej. Kwalifikacja rynkowa „Dobieranie i podawanie wina” wykazuje pewne podobieństwa do
kwalifikacji zawodowej „Kucharz” (numer 512001). Wspólnymi efektami uczenia się są:
dobieranie wina do potraw, dobór sprzętu do serwowania wina, przechowywanie wina.
Kwalifikacja zawodowa nie weryfikuje zdolności praktycznych związanych z serwisem i nie
pozwala na samodzielną pracę w podawaniu wina.
Kwalifikacja rynkowa „Dobieranie i podawanie wina” wykazuje pewne podobieństwa do
kwalifikacji zawodowej „Barman” (numer 51320). W zawodzie barman wspólnymi efektami są:
serwowanie wina i podawanie wina, dobieranie wina do potraw, przechowywanie wina,
dobieranie sprzętu i szkła do wina. Różnice to braki w wiedzy na temat produkcji wina i jego
zróżnicowania. Kwalifikacja nie weryfikuje praktycznych zdolności związanych z podawaniem
wina.
Kwalifikacja rynkowa „Dobieranie i podawanie wina” wykazuje duże podobieństwa do kwalifikacji
zawodowej „Sommelier” (numer 513203). W zawodzie sommelier jest bardzo dużo takich
samych lub pokrewnych efektów uczenia się. Kwalifikacja zawodowa nie weryfikuje
praktycznych zdolności związanych z podawaniem wina oraz jego degustacją i nie przekłada
wiedzy teoretycznej na praktyczną i samodzielną pracę jako osoby odpowiedzialnej za pełną
drogę produktu jakim jest wino od doboru, poprzez zakup, do podania.
Część efektów uczenia się zawartych we wszystkich zestawach może być osiągana w toku
edukacji w szkole branżowej (o profilu gastronomicznym lub turystycznym) oraz na studiach
wyższych z zakresu turystyki lub pokrewnym. Jednak osiąganie efektów uczenia się
zdefiniowanych dla powyższej kwalifikacji w toku edukacji czy edukacji wyższej uwarunkowane
jest doborem treści kształcenia przez poszczególne uczelnie oraz poziomem przygotowania
praktycznego absolwentów.</podobne><mozliwosc_uzyskania></mozliwosc_uzyskania><opinie>Opinie na temat kwalifikacji rynkowej "Dobieranie i podawanie wina" były dość zróżnicowane, jednak opinia specjalisty potwierdziła potrzebę włączenia tej kwalifikacji do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji. Powołany przez ministra właściwego ds. turystyki zespół ekspertów ds. przygotowania rekomendacji w zakresie przypisania poziomu PRK do kluczowych efektów uczenia się także pozytywnie ocenił włączenie tej kwalifikacji do ZSK, ponieważ rynek pracy dla zawodów związanych z sektorem usług gastronomicznych, w tym sommelierów ma znaczący
potencjał rozwojowy.</opinie><perspektywy>Osoba posiadająca niniejszą kwalifikację może znaleźć zatrudnienie w zakładach
gastronomicznych serwujących wino, hotelach, winnicach, biurach podróży jako przewodnik po
winnicach, u importerów win oraz prowadzić własną działalność gospodarczą po spełnieniu
określonych prawem wymogów.
</perspektywy><wymagania>1. Etap weryfikacji
1.1. Metody
Na etapie weryfikacji dopuszczalne są następujące metody walidacji:
• test teoretyczny,
• obserwacja w warunkach symulowanych.
1.2. Zasoby kadrowe
Komisja walidacyjna składa się z minimum 3 osób.
Przewodniczący komisji walidacyjnej jest wybierany spośród członków komisji walidacyjnej.
Komisja walidacyjna łącznie musi spełnić wszystkie poniższe warunki, przy czym każdy z członków komisji walidacyjnej musi spełniać minimum jeden z poniższych warunków:
• posiada certyfikat sommeliera WSET (Wine and Spirit Education Trust) III lub CMS (Court of Masters Sommeliers) 2,
• posiada kwalifikację pełną na 6 PRK z obszaru gastronomii, technologii żywności, biotechnologii lub enologii,
• udokumentować doświadczenie minimum 5 lat na stanowisku kelnera pracującego z winem,
• ukończona szkoła (branżowa II stopnia, technikum lub technikum o profilu gastronomicznym),
• udokumentować minimum 2-letnie doświadczenie na stanowisku managera obiektu gastronomicznego, który ma w ofercie sprzedaż i serwis wina lub 2-letnie doświadczenie
w pracy u producenta lub dystrybutora wina.
1.3. Sposób organizacji walidacji oraz warunki organizacyjne i materialne
Instytucja certyfikująca zapewnia:
• salę do przeprowadzenia testu teoretycznego,
• obiekt gastronomiczny przygotowany do serwowania wina lub placówkę oświatową symulującą takie warunki,
• instytucja certyfikująca zapewnia zastawę i sprzęt do serwowania wina, w tym kieliszki, karafki, coolery, tace kelnerskie, koszyki do wina, nożyk,
• trybuszon, pompkę do odpowietrzania, chłodziarkę do wina, korki do zamykania wina, niekapki, zmywarkę lub wyparzacz do szkła, serwety kelnerskie,
• zapaski, dostęp do bieżącej wody,
• wina niezbędne do przeprowadzenia części praktycznej (przynajmniej po jednej butelce win opisanych w efekcie uczenia się „Charakteryzuje wino i proces jego powstawania”
w zestawie 1).
Kandydat zapewnia we własnym zakresie:
• klasyczny strój kelnera i białe bawełniane rękawiczki.
2. Identyfikowanie i dokumentowanie
Nie określa się wymagań dla tego etapu.</wymagania><ramy_sektorowe>4 poziom Sektorowej Ramy Kwalifikacji w sektorze turystyka</ramy_sektorowe><podstawa>Obwieszczenie Ministra Sportu i Turystyki z dnia 06 października 2023 r. w sprawie włączenia kwalifikacji rynkowej „Dobieranie i podawanie wina” do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji (Monitor Polski z dnia 18.10.2023 r. poz. 1126).</podstawa><efekty>Osoba posiadająca kwalifikację jest gotowa do samodzielnej pracy w  zakresie dobierania i  podawania wina w  obiektach gastronomiczno-turystycznych
związanych z  winiarstwem. Posługuje się wiedzą teoretyczną z  zakresu produkcji i  rodzajów wina. Układa kartę win do posiadanego menu. Komunikuje się
z  dostawcą branżowym i  wybiera towar potrzebny do realizacji celów sprzedażowych. Dba o  prawidłowy odbiór, sprawdzenie dostawy i  przechowanie wina.
Przygotowuje wino do serwisu, stosując zasady podawania wina i  typ degustacji. Doradza gościom wybór wina i  prawidłowo je podaje. Potrafi wykorzystać
w relacji z gościem swoją wiedzę teoretyczną z zakresu winiarstwa. Stosuje zasady savoir-vivre w relacjach z gośćmi i współpracownikami.</efekty><zestawy></zestawy><id_zglaszajacy>25581</id_zglaszajacy><id_odpowiedzialny>4559</id_odpowiedzialny><okres_waznosci>Certyfikat jest wydawany bezterminowo
</okres_waznosci><termin_waznosci>2033-10-18</termin_waznosci><id_potw>3</id_potw><uprawnienia>nie dotyczy</uprawnienia><id_polon></id_polon><id_efekty_file></id_efekty_file><id_status>1</id_status><Poprzedzajace/><PkdIds><item><id_pkd>627</id_pkd></item></PkdIds><Zestawy><item><nazwa>01. Wiedza o winie</nazwa><poziom>4</poziom><naklad>45</naklad><numer>1</numer><wymagania></wymagania><rodzaj>1</rodzaj><Umiejetnosci><item><umiejetnosc>Charakteryzuje wino i proces jego powstawania
</umiejetnosc><kryteria>– wyjaśnia definicje np. alkoholu, wina, apelacji, kwasowości, tanin fermentacji alkoholowej, garbników, kamienia winnego, winifikacji,
– rozróżnia kształty i barwę butelek wina,
– omawia klasyfikację win,
– omawia etapy powstawania wina, w tym: białego, czerwonego, różowego, musującego i bezalkoholowego,
– omawia wpływ procesów technologicznych na rodzaj wina, w tym: białe, czerwone, różowe, musujące wzmacniane, bio i bezalkoholowe,
– omawia regiony winiarskie, w tym: Francji, Hiszpanii, Włoch, Niemiec, Węgier i Nowego Świata (np. kalifornijskie, australijskie, nowozelandzkie, RPA),
– charakteryzuje regiony uprawy winorośli w Polsce,
– omawia szczepy białego wina, w tym: chardonnay, riesling, sauvignon blanc, pinot grigio, muscat, gewurztraminer,
– omawia szczepy czerwonego wina, w tym: cabernet sauvignon, merlot, pinot noir, syrah, malbec, primitivo, tempranillo, nebbiolo,
– wyjaśnia wpływ rocznika, beczki, terroir, zawartości cukru na jakość wina,
– wyjaśnia wady dyskryminujące wino do spożycia m. in.: wino korkowe, oksydowane, zmaderyzowane, octowe, mętne, martwe,
– omawia style win spokojnych i musujących</kryteria></item><item><umiejetnosc>Charakteryzuje zasady serwowania i przechowywania wina w zależności od rodzaju i gatunku
</umiejetnosc><kryteria>– wyjaśnia pojęcia np. trybuszona, dekantera, dekantacji, serwety kelnerskiej,
– omawia temperaturę podawania win,
– omawia zasady przechowywania wina,
– omawia zasady podawania wina białego, czerwonego, różowego, musującego oraz win specjalnych (pet-nat, ziołowe, bio i naturalne),
– omawia urządzenia (np. chłodziarki do win) i narzędzia (np. pompki próżniowe, coolery do przechowywania wina),
– omawia karafki do wina przeznaczone do użytku w restauracji,
– omawia kieliszki do podawania wina, w tym: do stołowego wina białego i czerwonego, musującego, deserowego.</kryteria></item><item><umiejetnosc>Omawia zasady dobierania win do potraw</umiejetnosc><kryteria>– wyjaśnia pojęcie równowagi w doborze win do potraw,
– wyjaśnia pojęcie fizjologii smaku wina,
– dobiera typy win białych do potraw,
– dobiera typy win czerwonych do potraw,
– obiera typy win deserowych do potraw,
– dobiera wina na aperitif i digestif.</kryteria></item></Umiejetnosci></item><item><nazwa>02. Praca z winem w gastronomii
</nazwa><poziom>4</poziom><naklad>36</naklad><numer>2</numer><wymagania></wymagania><rodzaj>1</rodzaj><Umiejetnosci><item><umiejetnosc>Współpracuje z menedżerem lokalu w zakresie dostaw win i zarządzania magazynem
</umiejetnosc><kryteria>– przygotowuje kartę win,
– przygotowuje zamówienie win adekwatne do specyfiki zakładu gastronomicznego lub lokalu rozrywkowego,
– sprawdza dostawę win (m.in. zgodność z zamówieniem, stan butelek, etykiet, banderol),
– rozpakowuje dostawę win,
– magazynuje wino zgodnie z zasadami przechowywania danego rodzaju wina, w tym zapewnia oraz utrzymanie odpowiedniej temperatury
i wilgotności oraz czasu składowania.</kryteria></item><item><umiejetnosc>Przygotowuje stanowisko pracy</umiejetnosc><kryteria>– ustawia kieliszki do podawania wina,
– dobiera wina z karty win do potraw,
– pozyskuje informacje z etykiety na butelce, w tym: rodzaj i rocznik wina, szczep, region pochodzenia,
– dobiera narzędzia pracy kelnera/sommeliera, w tym trybuszon, cooler, pompkę próżniową, koszyk do wina, drop-stop („niekapka”),
– dba o utrzymanie czystości naczyń i urządzeń,
– stosuje zasady bezpieczeństwa i higieny pracy oraz bezpieczeństwa wina (HACCP),
– przestrzega przepisów przeciwpożarowych i ochrony środowiska.</kryteria></item><item><umiejetnosc>Serwuje wina zgodnie z zasadami podawania wina</umiejetnosc><kryteria>– poleca gościowi wino z karty win adekwatnie do dań i preferencji gościa,
– stosuje zasady obsługi gości zgodnie z zasadami savoir-vivre, zasadami bezpieczeństwa i przepisami prawa,
– proponuje wina na aperitif i digestif,
– podaje gościowi wino białe (w tym prezentuje butelkę, odkorkowuje, nalewa, umieszcza w coolerze),
– podaje gościowi wino czerwone (w tym prezentuje butelkę, odkorkowuje, dekantuje, nalewa, stawia butelkę na stole),
– uzupełnia kieliszki,
– zabezpiecza otwartą butelkę.</kryteria></item></Umiejetnosci></item></Zestawy><Podmioty/></Kwalifikacja></Kwalifikacje>
