14153Obsługiwanie specjalistycznych urządzeń i linii procesowych w produkcji farb, lakierów i klejów2364Osoba posiadająca kwalifikację „Obsługiwanie specjalistycznych urządzeń i linii procesowych w produkcji farb, lakierów i klejów” przygotowana jest do obsługi specjalistycznych, sterowanych zdalnie urządzeń i linii procesowych stosowanych w produkcji farb, lakierów i klejów. W szczególności przygotowana jest do obsługi wysoko zautomatyzowanych procesów produkcji farb, lakierów i klejów, w oparciu o innowacyjne formuły. Osoba posiadająca kwalifikację dozuje substancje zgodnie z recepturami, wprowadza ustawienia, monitoruje parametry pracy, dokonuje korekt w programie sterującym pracą urządzeń. Nadzoruje prawidłowość pracy urządzeń i linii procesowych, rozpoznaje nieprawidłowości funkcjonowania urządzeń oraz prowadzi ich bieżącą konserwację. Kwalifikacja adresowana jest do osób posiadających doświadczenie zawodowe związane z obsługą maszyn i linii produkcyjnych, zarówno w przemyśle chemicznym, jak i w innych sektorach, chcących potwierdzić kompetencje związane z obsługą nowoczesnych, zautomatyzowanych maszyn i linii procesowych dedykowanych produkcji farb, lakierów i klejów. Kwalifikacją zainteresowani będą również absolwenci szkół branżowych i techników kształcących w zawodach chemicznych, chcący wyspecjalizować się w produkcji farb, lakierów i klejów. brak wymagańBrak wymagań.Rynek farb i lakierów od dłuższego czasu wykazuje tendencje wzrostowe. Co więcej, autorzy raportu MarketsandMarkets „Paints & Coatings Market by Resin Type” prognozują dalszy jego rozwój. Wg szacunków wartość światowego rynku farb i lakierów może przekroczyć w 2020 roku nawet 181,3 mld dolarów. Również na polskim rynku farb i klejów od dłuższego czasu notuje się niewielkie, ale stabilne wzrosty. Tendencją, która ma wpływ na branżę, jest rozwój technologii związanych z elastycznym dostosowywaniem się producentów do obowiązujących trendów, np. ekobudownictwa. Innowacyjność w tym zakresie pozwala im na poszerzanie rynku poprzez tworzenie nowych kategorii produktów czy zwiększanie wolumenu sprzedaży już istniejących – ale o zmodyfikowanych składach. W Polsce jednym z największych segmentów produkcji farb i lakierów jest rynek chemii budowlanej wart 8 mld zł. Według firmy badawczej IBP Research, specjalizującej się w analizach rynku chemicznego i materiałów budowlanych, sumaryczna wielkość sprzedaży na polskim rynku przekroczyła w 2018 r. 4,5 mln ton. Oznacza to wzrost w stosunku do 2017 r. o 7 proc. Natomiast wartościowo sprzedaż wyniosła 8 mld zł netto, co przekłada się na wzrost o 11 proc. w porównaniu z rokiem poprzednim. Łącznie na rynku chemii budowlanej w Polsce działa około 120 producentów, z czego jedna trzecia pokrywa 90 proc. całości sprzedaży zarówno ilościowo, jak i wartościowo. Tendencje w segmencie chemii budowlanej w Polsce przekładają się na całą branżę farb i lakierów, co do której również prognozuje się stały rozwój w kolejnych latach. Poza rynkiem chemii budowlanej farby produkowane są również farby przemysłowe (m.in. dla przemysłu stoczniowego, spożywczego), drukarskie, samochodowe i inne. Wg danych Polskiego Związku Producentów Farb i Klejów cały rynek farb w Polsce warty jest ponad 5 mld PLN sprzedaży, z czego: ● farby dekoracyjne stanowią ponad 40% rynku farb, ● farby przemysłowe stanowią ok. 20% rynku farb, ● farby samochodowe stanowią około 17% rynku farb, ● farby drukarskie stanowią około 15% rynku farb. Natomiast rynek klejów to w Polsce blisko 4 mld PLN sprzedaży w różnych sektorach. Największe segmenty tego rynku: ● budownictwo oraz inżynieria lądowa i wodna – prawie 30% całości branży, ● operacje montażowe – z dużym udziałem segmentu pian i silikonów. segment stanowiący około 18% rynku, ● drewno i stolarka – około 8%przemysł papierniczy – prawie 20%. ● transport – około 11%. ● przemysł obuwniczy i skórzany – ponad 2%. ● produkty konsumenckie – około 12%. Powyższe analizy wskazują duże możliwości zatrudnienia po uzyskaniu kwalifikacji ze względu na kluczową rolę innowacji i umiejętności wdrożeniowych na rynku farb i lakierów. Co więcej, tendencje rozwojowe rynku farb i lakierów wskazują, że zapotrzebowanie na kwalifikację będzie rosło wraz ze wzrostem produkcji farb i lakierów. Ponadto w związku z nieustannym dążeniem producentów do wprowadzania na rynek nowych produktów i produktów o udoskonalonych właściwościach coraz większe znaczenie będzie miało zapewnienie w przedsiębiorstwach specjalistów posiadających umiejętność obsługi specjalistycznych urządzeń i linii procesowych. Na rynku farb i lakierów, podobnie jak w innych branżach przemysłu chemicznego, obserwuje się stały rozwój technologii. Nakłady inwestycyjne w przemyśle chemicznym w Polsce na poziomie 8,8 mld PLN stanowiły w 2015 roku ponad 8% łącznych nakładów inwestycyjnych poniesionych w tym okresie w całym przemyśle krajowym. Nakłady przeznaczane są zarówno na inwestycje związane z utrzymaniem działalności, jak również na inwestycje rozwojowe, które ukierunkowane są przede wszystkim na rozbudowę istniejących mocy produkcyjnych, tworzenie nowych produktów, budowę nowoczesnych instalacji czy też automatyzację procesów produkcyjnych („Przemysł chemiczny w Polsce. Pozycja, wyzwania, perspektywy.” PIPC). Automatyzacja procesów produkcyjnych oraz innowacyjność rozwiązań technologicznych, w tym stosowanie specjalistycznych urządzeń i linii produkcyjnych oznacza, że pracodawcy z branży produkcji farb, lakierów i klejów zainteresowani będą zatrudnieniem operatorów posiadających kwalifikacje umożliwiające obsługę zaawansowanych, specjalistycznych urządzeń i linii procesowych oraz znających specyfikę produkcji farb, lakierów i klejów.Kwalifikacja o zbliżonym charakterze do kwalifikacji Obsługiwanie specjalistycznych urządzeń i linii procesowych w produkcji farb, lakierów i klejów funkcjonująca w Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji to kwalifikacja Obsługa maszyn i urządzeń przemysłu chemicznego (A.6.). Kwalifikacja Obsługa maszyn i urządzeń przemysłu chemicznego dotyczy ogólnych umiejętności związanych z eksploatacją maszyn i urządzeń stosowanych w całym przemyśle chemicznym. Efekty uczenia się wyodrębnione w kwalifikacji Obsługiwanie specjalistycznych urządzeń i linii procesowych w produkcji farb, lakierów i klejów skupiają się natomiast na specyfice produkcji farb, lakierów i klejów, w tym dotyczą specyficznych dla tej branży surowców, operacji i procesów jednostkowych. Ponadto, opisywana kwalifikacja rynkowa dotyczy innowacyjnych procesów produkcyjnych, co oznacza, że efekty uczenia się opisane w kwalifikacji dotyczą umiejętności, wiedzy i kompetencji społecznych niezbędnych do obsługi zautomatyzowanych urządzeń i linii procesowych. Kwalifikacja Obsługiwanie specjalistycznych urządzeń i linii procesowych w produkcji farb, lakierów i klejów może być uzupełnieniem kwalifikacji Obsługa maszyn i urządzeń przemysłu chemicznego dla osób, które chcą specjalizować się w produkcji farb, lakierów i klejów opartej na nowoczesnych rozwiązaniach technologicznych. Wniosek o włączenie przedmiotowej kwalifikacji rynkowej do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji nie spotkał się z dużym zainteresowaniem podmiotów, do których zwrócono się z prośbą o wyrażenie swojej opinii. Jednakże wszyscy opiniodawcy, którzy przekazali swoją odpowiedź, pozytywnie odnieśli się do propozycji włączenia przedmiotowej kwalifikacji do ZSK. Opiniodawcy zgłosili tylko jedną uwagę o charakterze ogólnym, wskazując, że wymienione w nazwie kwalifikacji rodzaje produktów wymagają dość zróżnicowanych urządzeń, co może być trudnością w określeniu standardu umiejętności obsługiwania tych urządzeń. Dwóch specjalistów pozytywnie zaopiniowało potrzebę włączenia kwalifikacji do ZSK. Jako argumenty za włączeniem przedmiotowej kwalifikacji przedstawiono m.in. następujące tezy: - Polska jest dużym producentem farb, lakierów i klejów w Europie; zakłady produkcyjne posiadają w Polsce wszystkie duże firmy światowe – AkzoNobel, PPG, Sherwin Williams, Hempel, Beckers, Henkel, Caparol, i inne; rozwinięte są również przedsiębiorstwa krajowe, na czele z firmą Śnieżka; - zatrudnienie w przemyśle farb, lakierów i klejów znajduje kilkadziesiąt tysięcy pracowników; - procesy produkcyjne są specyficzne – polegają na mieszaniu, dyspergowaniu, dozowaniu, kolorowaniu, często w atmosferze wybuchowej; operuje się zarówno cieczami, jak i zawiesinami, dyspersjami ciała stałego w cieczy; procesy produkcyjne są wielofazowe; maszyny produkcyjne – reaktory, mieszalniki, dissolvery, młyny, dyspergatory przepływowe, instalacje dozujące, koloryzujące i rozlewcze są skomplikowane w obsłudze i prawie zawsze zautomatyzowane oraz skomputeryzowane; stawia to wysokie wymagania wobec potencjalnych pracowników, z pogranicza mechaniki, chemii i automatyki; - przedmiotowa kwalifikacja w swojej szczegółowej specyfikacji dostosowana jest dla pracowników obsługujących konkretne urządzenia produkcyjne w liniach technologicznych produkcji farb, lakierów i klejów; przedstawiona została w sposób adekwatny dla specyfiki tego przemysłu i w zakresie merytorycznych jego oczekiwań; zdobycie kwalifikacji ułatwi zatrudnienie się osób na konkretnych stanowiskach obsługujących specjalistyczne urządzenia produkcyjne; - efekty uczenia się dla opisanej kwalifikacji skupiają się na specyfice produkcji farb, lakierów i klejów, w szczególności uwzględniają specyfikę branży, w tym nowoczesnych, zautomatyzowanych procesów produkcyjnych, operacji jednostkowych, stosowanych surowców i materiałów; są one istotne dla osób które chcą specjalizować się w nowoczesnych technologiach produkcji farb, lakierów i klejów; można je poznać nie tylko w efekcie kształcenia w szkole branżowej, ale także w toku doświadczenia zawodowego, przy odpowiednim instruktażu stanowiskowym.Osoba posiadająca kwalifikację może podjąć zatrudnienie w firmach zajmujących się produkcją farb, lakierów, klejów na stanowiskach związanych z obsługą zdalnie sterowanych urządzeń i linii procesowych, monitorowaniem przebiegu procesu produkcyjnego lub przygotowywaniem surowców do produkcji. Osoba posiadająca kwalifikację przygotowana jest do wykonywania zadań zawodowych na każdym etapie procesu technologicznego.1. Etap walidacji 1.1. Metody Do weryfikacji efektów uczenia się stosuje się następujące metody walidacji: – obserwacja w warunkach symulowanych, – obserwacja w warunkach rzeczywistych, – test teoretyczny, – wywiad (ustrukturyzowany lub swobodny). Weryfikację każdego zestawu efektów uczenia się przeprowadza się następującymi metodami: – obserwacją w warunkach symulowanych lub rzeczywistych oraz – testem teoretycznym lub wywiadem (ustrukturyzowanym lub swobodnym). Weryfikację przeprowadza się w oparciu o wystandaryzowane narzędzia walidacji. 1.2. Zasoby kadrowe Osoby przygotowujące narzędzia walidacji W procesie przygotowania narzędzi walidacji uczestniczą co najmniej 3 osoby, w tym: – osoba aktualnie wykonująca lub nadzorująca wykonywanie zadań związanych z kwalifikacją, posiadająca minimum 2-letnie doświadczenie praktyczne z zakresu objętego niniejszą kwalifikacją wolnorynkową, – przedstawiciel producentów farb, lakierów lub klejów, – osoba posiadająca doświadczenie w przygotowywaniu narzędzi walidacji. Komisja walidacyjna Komisja walidacyjna składa się z minimum 3 osób. Zadaniem komisji walidacyjnej jest sprawdzenie, czy efekty uczenia się zostały osiągnięte, oraz wydanie decyzji kończącej walidację. Komisja walidacyjna podejmuje decyzję kończącą walidację zwykłą większością głosów. Członkiem komisji walidacyjnej może być osoba, która posiada: – udokumentowane umiejętności stosowania metod walidacji oraz – udokumentowane, aktualne (nie starsze niż 10 lat przed datą przeprowadzenia walidacji) co najmniej 5-letnie doświadczenie w zarządzaniu procesami produkcyjnymi w zakładzie produkcyjnym produkującym farby, lakiery lub kleje. Co najmniej jedna osoba w komisji walidacyjnej posiada udokumentowane doświadczenie w weryfikowaniu efektów uczenia się w zakresie kwalifikacji związanych z procesem produkcji w przemyśle chemicznym. 1.3. Sposób organizacji walidacji oraz warunki organizacyjne i materialne Obserwacja w warunkach rzeczywistych Obserwacja w warunkach rzeczywistych jest przeprowadzana w zakładzie produkcyjnym produkującym farby, lakiery lub kleje lub w innych podmiotach posiadających kompletne linie procesowe do produkcji farb, lakierów lub klejów. Weryfikacja musi być przeprowadzona na liniach procesowych wyposażonych w systemy zdalnego sterowania procesem. Obserwacja w warunkach symulowanych Obserwacja w warunkach symulowanych jest przeprowadzana przy użyciu urządzeń i programów symulacyjnych odwzorowujących przebieg procesu produkcji farb, lakierów i klejów, w tym funkcjonowanie paneli operatorskich lub programów opartych na technologii VR (Virtual Reality), AR (Augmented Reality) lub innej technologii umożliwiającej odwzorowanie rzeczywistych warunków pracy osoby obsługującej specjalistyczne urządzenia i linie procesowe do produkcji farb, lakierów i klejów. Instytucja przeprowadzająca walidację w oparciu o metodę obserwacji w warunkach symulowanych musi zapewnić: – stanowisko symulacyjne dla każdego uczestnika walidacji umożliwiające samodzielną pracę, – dokumentację procesu produkcji, w tym co najmniej karty charakterystyk surowców i opis procesu technologicznego, – instrukcje stanowiskowe, – środki ochrony osobistej, – narzędzia i materiały niezbędne do przeprowadzenia weryfikacji wszystkich efektów uczenia się. Wielkość oraz układ pracowni umożliwiają samodzielną pracę każdemu uczestnikowi walidacji. W przypadku stosowania metod takich jak test teoretyczny lub wywiad (ustrukturyzowany lub swobodny) instytucja certyfikująca zobowiązana jest zapewnić warunki umożliwiające samodzielną pracę, adekwatne do wybranej metody walidacji. 2. Etap identyfikowania i dokumentowania efektów uczenia się 2.1. Doradca walidacyjny Zadaniem doradcy walidacyjnego jest wsparcie osoby przystępującej do procesu walidacji na każdym etapie tego procesu. Doradca walidacyjny pomaga w zidentyfikowaniu posiadanych efektów uczenia się oraz w ich rzetelnym udokumentowaniu na potrzeby procesu walidacji. Pomaga również w określeniu innych, możliwych do potwierdzenia kwalifikacji wolnorynkowej „Obsługiwanie specjalistycznych urządzeń i linii procesowych w produkcji farb, lakierów i klejów” oraz perspektyw rozwoju i dalszego uczenia się po uzyskaniu tej kwalifikacji wolnorynkowej. Udziela informacji dotyczących przebiegu walidacji, wymagań związanych z przystąpieniem do weryfikacji efektów uczenia się oraz kryteriów i sposobów oceny. Funkcję doradcy walidacyjnego pełni osoba, która posiada: – doświadczenie zawodowe związane z bilansowaniem kompetencji, – doświadczenie w weryfikowaniu efektów uczenia się lub ocenie posiadanych kompetencji, – umiejętność stosowania metod i narzędzi wykorzystywanych przy identyfikowaniu i dokumentowaniu posiadanych kompetencji,– wiedzę dotyczącą kwalifikacji wolnorynkowej „Obsługiwanie specjalistycznych urządzeń i linii procesowych w produkcji farb, lakierów i klejów” oraz innych kwalifikacji funkcjonujących w obszarze przemysłu chemicznego, – wiedzę dotyczącą kompetencji funkcjonujących w branży farb, lakierów, klejów i w branżach pokrewnych. 2.2. Warunki organizacyjne i materialne etapu identyfikowania i dokumentowania Instytucja certyfikująca może zapewnić osobom przystępującym do walidacji wsparcie na etapie identyfikowania i dokumentowania. Etap ten może być również realizowany przez te osoby samodzielnie. Instytucja certyfikująca, która zdecyduje się na wsparcie osób na etapie identyfikowania i dokumentowania, powinna zapewnić warunki umożliwiające im indywidualną rozmowę z doradcą walidacyjnym. Instytucja certyfikująca może również udzielać wsparcia zdalnie, tj. za pośrednictwem telefonu lub Internetu, w warunkach zapewniających poufność rozmowy.Nie dotyczyObwieszczenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 21 sierpnia 2025 r. w sprawie włączenia kwalifikacji wolnorynkowej „Obsługiwanie specjalistycznych urządzeń i linii procesowych w produkcji farb, lakierów i klejów” do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji (Dz.U. Monitor Polski z 7 sierpnia 2025 r. poz. 776).Osoba posiadająca kwalifikację wolnorynkową „Obsługiwanie specjalistycznych urządzeń i linii procesowych w produkcji farb, lakierów i klejów” przygotowuje surowce, urządzenia i linie procesowe do procesu produkcji farb, lakierów i klejów oraz steruje, za pomocą zdalnych systemów, pracą specjalistycznych urządzeń i linii procesowych. Zna właściwości, zastosowanie i wpływ na parametry produktu końcowego substancji stosowanych do produkcji farb, lakierów i klejów, w tym substancji nowo wprowadzanych do stosowania. Rozpoznaje substancje oraz dozuje je z zachowaniem zasad bezpieczeństwa i higieny pracy stosowanych podczas produkcji farb, lakierów i klejów. Monitoruje przebieg procesu produkcji i rozpoznaje nieprawidłowości w przebiegu tego monitorowanego procesu. Zadania zawodowe wykonuje samodzielnie, w oparciu o dokumentację procesu technologicznego, procedury, instrukcje stanowiskowe oraz instrukcje obsługi urządzeń i linii procesowych. Stosuje procedury awaryjne. W swoich działaniach uwzględnia aspekty związane z bezpieczeństwem prowadzenia procesów chemicznych oraz zasadami ochrony środowiska.2554625801Certyfikat jest ważny 5 lat. Warunkiem przedłużenia ważności certyfikatu jest złożenie, przed upływem terminu ważności, wniosku o przedłużenie ważności certyfikatu wraz z dokumentami potwierdzającymi wykonywanie, w okresie 36 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku, przez okres co najmniej 12 miesięcy, zadań zawodowych polegających na obsłudze zdalnie sterowanych, specjalistycznych urządzeń i linii procesowych w produkcji farb, lakierów i klejów. Ważność certyfikatu jest przedłużana o kolejnych 5 lat. W przypadku utraty ważności certyfikatu możliwe jest ponowne jego uzyskanie pod warunkiem ponownego przystąpienia do procesu walidacji.2035-08-213Nie dotyczy1193Przygotowywanie do uruchomienia procesu produkcji farb, lakierów i klejów 350111. Posługuje się dokumentacją substancji chemicznych stosowanych w produkcji farb, lakierów i klejów– rozpoznaje, na podstawie etykiet i oznakowań, substancje chemiczne stosowane do produkcji farb, lakierów i klejów, – odczytuje z kart charakterystyk substancji chemicznych warunki i zasady postępowania z substancjami chemicznymi, – dobiera, na podstawie kart charakterystyk substancji chemicznych, środki ochrony osobistej do rodzaju stosowanych substancji chemicznych.2. Przygotowuje urządzenia i linie procesowe do uruchomienia– rozpoznaje urządzenia stosowane do produkcji farb, lakierów i klejów, – opisuje przeznaczenie i zasady działania urządzeń stosowanych do produkcji farb, lakierów i klejów, – rozróżnia elementy instalacji i urządzeń do produkcji farb, lakierów i klejów, – odczytuje z instrukcji obsługi zasady przygotowania instalacji i urządzeń do produkcji farb, lakierów i klejów, – odczytuje z instrukcji obsługi zasady bezpieczeństwa i higieny pracy stosowane podczas produkcji farb, lakierów i klejów w czasie przygotowywania do pracy i eksploatacji instalacji i urządzeń, – odczytuje z dokumentacji techniczno-technologicznej rodzaje urządzeń i parametry urządzeń do produkcji określonego produktu, – omawia zasady i etapy przygotowania urządzeń i linii procesowych oraz zasady bezpieczeństwa i higieny pracy stosowane podczas produkcji farb, lakierów i klejów, – przeprowadza kontrole sprawności działania urządzeń i linii procesowych, – wykonuje, zgodne z instrukcją obsługi, czynności przygotowawcze do przeprowadzenia procesu produkcji farb, lakierów i klejów, np. oczyszcza urządzenia, reguluje parametry.3. Dozuje surowce do produkcji farb, lakierów, klejów– odczytuje z receptur rodzaje surowców do produkcji farb, lakierów i klejów, – odczytuje z receptur dawki surowców do produkcji farb, lakierów i klejów, – odmierza dawki surowców wskazane w recepturach, – wprowadza surowce do urządzeń.Realizacja procesu produkcji farb, lakierów i klejów 370211. Opisuje przebieg procesu produkcji farb, lakierów i klejów– wymienia operacje i procesy jednostkowe w procesie produkcji farb, lakierów i klejów, – odczytuje z dokumentacji techniczno-technologicznej rodzaje, przebieg, parametry oraz kolejność operacji i procesów jednostkowych w procesie produkcji farb, lakierów i klejów.2. Obsługuje panele systemów zdalnego sterowania procesem produkcji farb, lakierów i klejów– opisuje elementy pulpitu sterowniczego, – wprowadza, wynikające z dokumentacji techniczno-technologicznej, parametry pracy urządzeń i linii procesowych do produkcji farb, lakierów i klejów, – reguluje parametry procesowe zgodnie z dokumentacją techniczno-technologiczną.3. Monitoruje parametry procesu produkcji farb, lakierów i klejów– odczytuje z dokumentacji techniczno-technologicznej parametry procesu produkcji, – odczytuje wskazania paneli operatorskich, – ocenia na podstawie wskazań paneli operatorskich poprawność przebiegu procesu produkcji farb, lakierów i klejów, – wymienia typy błędów występujące w czasie procesu produkcji farb, lakierów i klejów, – omawia wskazania paneli operatorskich świadczące o wystąpieniu błędów w procesie produkcji farb, lakierów i klejów, – opisuje sposób postępowania w przypadku wystąpienia błędów w procesie produkcji farb, lakierów i klejów.4. Wykonuje bieżącą konserwację urządzeń i linii procesowych do produkcji farb, lakierów i klejów– odczytuje z instrukcji zasady bieżącej konserwacji urządzeń i linii procesowych, – dobiera, zgodnie z instrukcją, środki oraz narzędzia do oczyszczania urządzeń, – oczyszcza urządzenia po skończonej pracy, – stosuje zasady bezpieczeństwa procesowego i ochrony środowiska.5. Pobiera próbki do kontroli międzyoperacyjnej– odczytuje z instrukcji sposób pobrania, zabezpieczenia i znakowania próbki, – pobiera, zabezpiecza i oznakowuje próbki zgodnie z instrukcją.