Znaczenie kompetentnego fotografa podkreślają analizy, komentarze i opracowania dotyczące współpracy organizacji humanitarnych z fotografami. Ismail Ferdous tak podsumowuje swoje doświadczenia: “Choć aktywiści pracują za kulisami [działań informacyjnych], często nie są wyposażeni w narzędzia zwiększające świadomość środkami wizualnymi. Fotografowie zapewniają środki wizualne, by rozpowszechnić informację o problemie w sposób łatwy do przyswojenia." [1] W podobnym tonie wypowiada się Ellen Tolmie, wykonująca zdjęcia dla UNICEF. “Zdjęcia udowadniają siłę fotografii w przekazywaniu wielowymiarowych historii dzieci, udowadniają naszą niezależność w świecie bardziej połączonym niż kiedykolwiek, udowadniają wartość międzynarodowego wsparcia, pomimo nierówności, które wciąż nękają ludzi.” [2]
Rolę fotografa w prezentowaniu działań z obszaru pożytku publicznego doskonale podsumowuje artykuł Valerie Gorin “Looking back over 150 years of humanitarian action: the photographic archives of the ICRC”. Podsumowanie tego artykułu to zbiór argumentów za wykorzystaniem fotografii reportażowej w działalności pożytku publicznego. Argumenty pozostają aktualne również w innych obszarach działalności fotograficznej - wszędzie tam, gdzie istotne jest przekazanie informacji o podjętych działaniach lub dostrzeżonych problemach. Valerie Gorin pisze: “Te fotografie są produktem instytucji, która pokazuje za ich pośrednictwem swoje wartości i zasady etyczne”; “[fotografie] Są cenną bronią przeciw obojętności”. [3]
Analizy i komentarze branżowe zwracają uwagę na dwojaki charakter rewolucji cyfrowej oraz na jej wpływ na branżę fotograficzną, a także na rolę fotografii w działalności społecznej i gospodarczej. Fotografia się upowszechniła i stała wymogiem w prowadzeniu działań informacyjnych i reklamowych, któremu podlegają organizacje niezależnie od branży i przedmiotu działalności - ten wymóg jest szczególnie aktualny w działaniach organizacji pozyskujących fundusze, charytatywnych i innych, z obszaru pożytku publicznego. Jednocześnie rynek skomplikowała dostępność tanich i prostych w obsłudze narzędzi. W momencie, kiedy sprzęt przestał wyróżniać profesjonalnych, wykwalifikowanych fotografów spośród amatorów, pojawia się potrzeba stworzenia kwalifikacji, która będzie jasną ścieżką rozwoju zawodowego dla osób trudniących się fotografią, a nieposiadających formalnego wykształcenia kierunkowego; dla osób, które chciałyby potwierdzić efekty uczenia się. [4]
Do fotografii reportażowej odnoszą się również ogólne dane o wzroście zapotrzebowania na fotografie i usługi fotograficzne. Wśród nich warto odnieść się do raportu rocznego Shutterstock.com za 2017 r., który pokazuje wyraźny trend rozwojowy firmy i branży wraz z rozpowszechnianiem i rozwojem internetu. Firma odnotowała wzrost sprzedaży w serwisie Shutterstock z 83 do 557 milionów dolarów (w latach 2010-2017). Z serwisu pobrano 172 miliony zdjęć w 2017 r. (wzrost z 44 milionów w 2010 r.). Tylko w tym serwisie zarejestrowanych jest 350 tysięcy osób dostarczających materiały (w przeważającej większości fotografów). W raporcie firma zwraca uwagę na rolę fotografii reportażowej i zapowiada uruchomienie nowej usługi w zakresie fotografii reportażowej w 2018 roku. [5]
Raport “E-commerce. Trendy 2018” podkreśla rolę zdjęć w nowoczesnej komunikacji, zwracając uwagę na zmiany w działaniach algorytmów wyszukiwarek internetowych: “Google zauważyło niedawno, że wiele wyszukań produktów zaczyna się poprzez zakładkę grafika. Wychodząc naprzeciw potrzebom użytkowników, planuje się zwrócenie większej uwagi na dobrej jakości, różnorodne fotografie. Obecnie wyszukiwanie produktów kończy się zalewem zdjęć, które sklepy pozyskały od producenta. Wszystko wskazuje więc na to, że era wizualnego kopiuj-wklej może się skończyć”. Choć raport odnosi się bezpośrednio do fotografii produktowej, wnioski z zauważonych zmian na rynku wyszukiwań internetowych mają bezpośrednie zastosowanie do wszystkich dziedzin fotografii i do działań wizualnych w sieci w ogóle - niezależnie od tego, czy podmiotem prowadzącym takie działania jest sklep, czy instytucja pożytku publicznego promująca swoje działania. [6]
W badaniach Europejskiego Centrum Kształcenia Zawodowego (Cedefop) stwierdzono, że w obszarze kultury i rozrywki ok. 47% stanowisk podlega istotnemu zwiększeniu potrzeb uczenia się nowych rozwiązań. [7]
Kwalifikacja odpowiada przede wszystkim potrzebom osób sklasyfikowanych w badaniu “Barometr zawodów” w czterech grupach: fotografowie, animatorzy kultury i organizatorzy imprez, dziennikarze i redaktorzy oraz specjaliści ds. PR, reklamy, marketingu i sprzedaży. Te grupy, w skali ogólnopolskiej zostały uznane za zawody zrównoważone, a zawody z grupy specjaliści ds. PR, reklamy, marketingu i sprzedaży w województwach opolskim i pomorskim za zawody deficytowe. [8]
Podobną potrzebę w zakresie pracowników sprzedaży, marketingu i PR dostrzeżono w raporcie “European Vacancy and Recruitment Report 2014”, gdzie te zawody umieszczono w grupie 25 zawodów, w których najszybciej rosło zatrudnienie. [9]
[1] “Photography as Activism: The Role of Visual Media in Humanitarian Crises”, Ismail Ferdous, Harvard International Review, 15 września 2014
[2] “Using photography to advocate for children: UNICEF images from 1990-2013”, Ellen Tolmie, https://www.unicef.org/about/who/index_70559.html, dostęp 27.07.2018.
[3] “Looking back over 150 years of humanitarian action: the photographic archives of the ICRC”, Valerie Gorin, International Review of the Red Cross, Volume 94 Number 888 Winter 2012
[4] Fotografia stała się współczesnym środkiem komunikacji, forsal.pl, http://forsal.pl/artykuly/706672,fotografia-stala-sie-wspolczesnym-srodkiem-komunikacji.html, dostęp 27.07.2018.
[5] 2017 Annual Report, Shutterstock.com.
[6] “E-commerce. Trendy 2018”, egospodarka.pl, http://www.egospodarka.pl/145870,E-commerce-Trendy-2018,1,39,1.html, dostęp 27.07.2018.
[7] “Skills, qualifications and jobs in the EU: the making of a perfect match?”, Publications Office of the European Union, Luxembourg 2015.
[8] “Barometr zawodów 2018”, Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie na zlecenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Kraków 2017.
[9] “European Vacancy and Recruitment Report 2014”, Publications Office of the European Union, Luxembourg 2014.
Metody wykorzystywane podczas weryfikacji efektów uczenia się:
− test teoretyczny,
− analiza dowodów i deklaracji,
− wywiad,
− obserwacja w warunkach symulowanych.
Zasoby kadrowe
Weryfikację przeprowadza komisja, złożona z co najmniej 3- asesorów, z których jeden pełni funkcję przewodniczącego komisji, a pozostali są członkami komisji. Asesorzy spełniają łącznie następujące warunki:
− co najmniej dwóch asesorów musi udokumentować 5 letnią aktywność zawodową w obszarze reportażu fotograficznego i sesji okolicznościowej, w okresie bezpośrednio poprzedzającym walidację,
− co najmniej jeden asesor musi posiadać 5 lat doświadczenia edukacyjnego lub szkoleniowego, doświadczenie egzaminacyjne oraz wykształcenie wyższe (PRK poziom 7),
− co najmniej jeden asesor musi wykazywać się znajomością Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji.
Sposób organizacji walidacji oraz warunki organizacyjne i materialne
Walidacja składa się z dwóch części: teoretycznej i praktycznej. Część teoretyczna realizowana jest za pomocą testu teoretycznego, sprawdzającego efekty uczenia się opisane w zestawach 1 i 3.
Na część praktyczną składa się:
- wywiad podczas analizy dowodów i deklaracji – rozmowa kandydata z komisją połączona z przeglądem prac zgromadzonych przez kandydata na etapie dokumentowania w jego portfolio (kandydat prezentuje trzy zestawy zdjęć: reportaż z zewnątrz, reportaż z wnętrz, serię fotografii okolicznościowych). Kandydat omawia sytuacje, zadanie, podjęte działania i osiągnięte rezultaty, opisując czynności ujęte w efektach uczenia się opisanych we wszystkich zestawach.
- Zadanie praktyczne – reportaż plenerowy, realizowany przez kandydata w określonym czasie. Ta część sprawdza efekty uczenia opisane w zestawach 1 i 2.
- Obserwacja – reportaż w zaaranżowanych przez instytucję walidacyjną warunkach, w określonym czasie i na podstawie określonych wymagań w postaci zlecenia. Ta część sprawdza efekty uczenia opisane w zestawach 1 i 2.
- Obserwacja i ocena dzieła – sprawdzenie umiejętności przygotowania produktu końcowego fotografii wykonanych podczas wcześniejszych części egzaminu.
- Praktyczna część egzaminu na stanowisku komputerowym – kandydat musi przygotować trzy zestawy zdjęć (do druku, do publikacji w fotograficznym serwisie internetowym i do publikacji na stronie www). Komisja obserwuje działania, wybór narzędzi i poprawność produktu finalnego. Ta część sprawdza efekty uczenia opisane we wszystkich zestawach.
Warunkiem przystąpienia do kolejnej części jest pozytywna weryfikacja poprzedniej. Wszystkie etapy walidacji łącznie nie mogą trwać dłużej niż 6 miesięcy.
Instytucja certyfikująca o której mowa w art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (Dz. U. z 2020 r. poz. 226), zwana dalej „instytucją certyfikującą” zapewnia:
– warunki i sprzęt do przeprowadzenia testu teoretycznego (w formie pisemnej lub elektronicznej),
– wybrane i sprawdzone plenery fotograficzne, w których odbędzie się część praktyczna – miejsce, w którym odbędzie się reportaż obserwowany (w razie potrzeby zawrze odpowiednie umowy i uzyska wymagane zgody),
– sprzęt fotograficzny (aparaty, reporterskie lampy błyskowe, obiektywy, akcesoria) – odpowiedni do zadań egzaminacyjnych,
– warunki i sprzęt do przeprowadzenia egzaminu praktycznego w zakresie przygotowania produktu końcowego (w tym sprzęt komputerowy o parametrach odpowiednich do zadań egzaminacyjnych oraz oprogramowanie w polskiej lub angielskiej wersji językowej).
Kandydaci mogą zdawać część praktyczną egzaminu, korzystając z własnego sprzętu fotograficznego i komputerowego oraz własnego oprogramowania. Instytucja certyfikująca określi wymagania dla sprzętu i oprogramowania, z którego mogą skorzystać kandydaci.
Wymagania dotyczące instytucji certyfikującej:
Instytucja certyfikująca musi zapewnić bezstronną i niezależną procedurę odwoławczą, w ramach której osoby uczestniczące w procesie walidacji mają możliwość odwołania się od decyzji dotyczących spełnienia wymogów formalnych, przeprowadzenia etapów weryfikacji, a także decyzji kończącej walidację. W przypadku negatywnego wyniku weryfikacji, instytucja certyfikująca jest zobowiązana przedstawić uzasadnienie decyzji. Instytucja certyfikująca weźmie pod uwagę szczególne uwarunkowania osób niepełnosprawnych w granicach rozwiązań, które nie wpływają na rzetelność weryfikacji.
Identyfikowanie i dokumentowanie
Doradca walidacyjny:
− stosuje metody i narzędzia pomocne przy identyfikowaniu i dokumentowaniu wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych, które zostały osiągnięte,
− zna kryteria weryfikacji dowodów na osiągnięcie efektów uczenia się,
− zna wymagane efekty uczenia się oraz kryteria weryfikacji ustalone dla kwalifikacji rynkowej „Wykonywanie fotografii reportażowej i okolicznościowej”,
− zna metody i narzędzia stosowane w celu zweryfikowania wymaganych efektów uczenia się dla kwalifikacji rynkowej „Wykonywanie fotografii reportażowej i okolicznościowej”.
Doradca walidacyjny, wspólnie z kandydatem, dokonają przeglądu pod kątem wspólnych efektów uczenia się, kwalifikacji rynkowych włączonych do ZSK, a uzyskanych wcześniej przez kandydata. Podczas dokumentowania efektów uczenia się, instytucja certyfikująca zapewni wsparcie doradcy walidacyjnego w zakresie przygotowania portfolio, które potwierdzi doświadczenie kandydata w dziedzinie fotografii reportażowej i okolicznościowej. Prace powinny spełniać wymagania postawione przez instytucję certyfikującą w taki sposób, by kandydat wybrał spośród swoich zdjęć trzy zestawy prezentujące umiejętności w zakresie reportażu wykonanego na zewnątrz (cykl zdjęć), reportażu wykonanego we wnętrzach (cykl zdjęć) i fotografii okolicznościowej (seria fotografii).
