Zapotrzebowanie na specjalistów posiadających kwalifikację “Identyfikowanie predyspozycji zawodowych w procesie rekrutacji oraz dla potrzeb rozwoju zawodowego wewnątrz organizacji” jest duże. Świadczą o tym chociażby wyniki badań, pokazujące, że w Polsce nadal powszechnie stosuje się nieskuteczne metody rekrutacji. W ramach projektu badawczego pt. „Subiektywne uwarunkowania procesu doboru personelu w zarządzaniu zasobami ludzkimi” wykazano, że rozmowa kwalifikacyjna (wywiad zawodowy) jest najczęściej stosowaną metodą rekrutacji na większość stanowisk w polskich przedsiębiorstwach. Najczęściej jest wykorzystywana w przypadku stanowiska członka zarządu/dyrektora (85,37%), a następnie kierownika (77,17%), specjalisty (74,47%), pracownika administracyjnego (71,11%) oraz szeregowego pracownika merytorycznego (66,3%) [1] . Niestety wyniki innych badań prowadzonych na polskim rynku jednoznacznie pokazują, że wywiad zawodowy i analiza aplikacji mają wyjątkowo niską moc prognostyczną, natomiast najbardziej efektywne w przypadku rekrutacji okazują się kolejno metody: Assessment Center (0,43-0,65), testy zdolności (0,25-0,53), dane biograficzne (0,18- 0,4), testy osobowości (0,15-0,39), analiza aplikacji (0,38), wywiadów (0,09-0,37), referencji (0,16-0,26). Dane przedstawione w nawiasach nawiązują do klasyfikacji wartości prognostycznych technik pomiarowych proponowanych przez M. Smith’a, gdzie wartość od 0 do, 0,25 oznacza słabe narzędzia, od 0,3 do 0,39 narzędzia do przyjęcia, od 0,40 do 0,49 dobre narzędzia, a od 0,5 i więcej bardzo dobre. Jednocześnie warto zauważyć, że dane z polskich badań wskazują na to, że 70% firm nigdy nie stosuje testów zdolności i osobowości, a aż 94,4% nigdy nie wykorzystuje narzędzi Assessment Center [2].
Przedstawione dane jasno wskazują, że w polskich firmach brakuje osób posiadających umiejętności z zakresu identyfikowania predyspozycji zawodowych w procesie rekrutacji oraz w celu planowania rozwoju zawodowego pracowników. Osoby posiadające takie umiejętności, dzięki wykorzystaniu odpowiednich narzędzi (testów, kwestionariuszy, inwentarzy), powszechnie stosowanych w poradnictwie o charakterze zawodowym, podniosą efektywność prowadzonych procesów rekrutacji i selekcji, a co za tym idzie, nie tylko zmniejszą koszty związane z pozyskiwaniem nowych pracowników, ale również przyczynią się do tego, że odpowiednie osoby trafią do odpowiednich miejsc pracy. Umożliwienie potwierdzenia ww. umiejętności w formie certyfikatu w systemie ZSK pomoże pracodawcom znaleźć dobrych specjalistów, którzy potrafią ocenić predyspozycje zawodowe kandydatów do pracy, jak również dostrzec potencjał rozwojowy pracowników. Mimo że zawody: doradcy zawodowego, pośrednika pracy, specjalisty do spraw rozwoju zawodowego, specjalisty do spraw programów, doradcy i asystenta EURES (Europejskich Służb Zatrudnienia) zostały oficjalnie uwolnione, to w Polsce wciąż brakuje wykorzystania doradztwa edukacyjno-zawodowego na szeroką skalę [3]. Skutkiem tego jest powszechny problem niedostosowania wykształcenia do potrzeb rynku pracy i wymagań późniejszej kariery zawodowej [4] oraz, co chyba gorsze, zwiększający się z roku na rok odsetek Polaków odczuwających syndrom “wypalenia zawodowego” – w 2016 r. prawie ¼ Polaków deklarowała, że odczuwa jego skutki [5]. Natomiast 36% pracowników uważa, że brakuje im nowych, ambitnych wyzwań zawodowych [6]. Tym bardziej potrzebni są specjaliści, którzy już na pierwszych etapach kariery zawodowej pracownika będą w stanie, przy użyciu profesjonalnych narzędzi, identyfikować predyspozycje i preferencje zawodowe, a następnie doradzać co do kierunków rozwoju kariery w ramach organizacji, tak aby zapobiegać wypaleniu zawodowemu i nadmiernej rotacji pracowników. Jest to tym bardziej istotne, że powierzanie pracownikom zadań adekwatnych do ich możliwości i kompetencji jest wymieniane na pierwszym miejscu, jako skuteczny sposób zapobiegania przez pracodawców wypaleniu zawodowemu i braku zaangażowania wśród pracowników [7].
Bibliografia:
[1] http://www.wsp.pl/file/1064_162451385.pdf;
[2] Chełpa, S. Suchodolski, A. Witkowski, T, (2007). Wykorzystanie metod doboru w firmach polskich. Raport z badań. W: T. Witkowski (red.) “Dobór personelu. Koncepcje-Narzędzia- Konteksty”. Taszów: Biblioteka Moderatora;
[3] https://www.ms.gov.pl/pl/deregulacja-dostepu-do-zawodow/i-transza/lista-zawodow/zawody/;
[4] https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/strony/o-funduszach/dokumenty/projekt-wytycznych-w- zakresie-realizacji-przedsiewziec-z-udzialem-srodkow-europejskiego-funduszu-spolecznego-w- obszarze-edukacji-na-lata-2014-2020/;
[5]https://www.focus.pl/artykul/epidemia-wrd-pracownikw-korporacji-znamy-gwne-przyczyny-wypalenia-zawodowego;
[6] https://badaniahr.pl/files/pdf/podsumowanie-raportu-satysfakcja-zawodowa-polakow-2016.pdf;
[7] https://ec.europa.eu/epale/pl/blog/wypalenie-zawodowe-objawy-konsekwencje-i-zapobieganie.