Zakupy przez Internet z roku na rok stają się coraz bardziej popularne wśród klientów i generują wzrost dochodów przedsiębiorców zajmujących się sprzedażą online. Głównym atutem handlu w Internecie (dalej stosujemy nazwę e-commerce, która nie ma pełnoprawnego polskiego odpowiednika, e-handel nie jest oficjalnie definiowany, natomiast e-biznes, który posiada ustaloną definicję w GUS jest pojęciem szerszym zawierającym np. również usługi finansowe) jest łatwość oraz szybkość przeprowadzanych transakcji. Ma to znaczący wpływ na sytuację, w jakiej znalazł się handel tradycyjny, którego wielu uczestników było zmuszonych do zamykania swoich oddziałów. Zjawisko to jest tak powszechne, iż otrzymało nawet swoją nazwę: Retail Apocalypse.
Dowodem tendencji wzrostowej dla handlu online są również statystyki. W Stanach Zjednoczonych, będących wyznacznikiem trendów na poziomie globalnym, w 2018 roku największa sieć sklepów z artykułami RTV AGD "Best Buy" zamknęła 257 marketów stacjonarnych. Zbankrutowała również sieć marketów z zabawkami "Toys R Us" (zamknięto 735 sklepów). W Wielkiej Brytanii w pierwszej połowie 2018 roku zamknięto 2700 sklepów detalicznych. Bankructwo ogłosili m. in. tacy potentaci w swojej branży jak "Toys R Us" UK, "MotherCare" czy "Maplin" [1]. Tendencja ta zauważalna jest również w Polsce, gdzie za wzrost zainteresowania zakupami w Internecie odpowiada między innymi zakaz handlu w niedzielę oraz sytuacja epidemiczna i związane z nią ograniczenia. Stacjonarna sprzedaż elektroniki zanotowała w 2018 roku wzrost zaledwie 5%, natomiast sprzedaż online może pochwalić się 21,5% skokiem. Liczba sklepów internetowych w Polsce wyniosła w 2019 roku 38700 [2].
W 2019 r. Polacy wydali 50 mld zł w Internecie, szacuje się, iż w roku 2020 wydadzą już ok. 70 mld zł. [3]. Według raportu Statista Digital Market Outlook, Polska znajduje się na 13. miejscu w zestawieniu najszybciej rosnących rynków e-commerce na świecie [4]. Całkowita wartość rynku e-commerce na świecie wzrosła w ciągu ostatniego roku o 14,9%, a w 2020 roku całkowite roczne wydatki w Internecie wyniosą 2,23 biliona dolarów [5]. Łącznie w Internecie kupuje już prawie 1,8 miliarda osób, a w Polsce około 16,5 mln.[6] Wg. Statista Digital Market Outlook w 2018 r. w USA w Internecie odbywało się już 16,6%, w UK 17,8%, w Niemczech 15,1%, Francji 10,1%, Hiszpanii 4,5, a Włoszech 3,4% handlu ogółem. Należy tutaj wspomnieć, że największe międzynarodowe platformy sprzedażowe (Amazon, eBay, Alibaba, Google Shopping) działają na tych rynkach i odpowiadają za ogromną część tej sprzedaży. Dla przykładu w USA największa na świecie platforma sprzedażowa Amazon odpowiada za 49% handlu internetowego ogółem (oznacza to, że z każdych $2 wydawanych w Internecie prawie $1 wydawany jest na platformie Amazon. Na niemieckim, największym europejskim rynku, Amazon miał w 2018 roku sprzedaż w wysokości $19,9 mld, a na brytyjskim $14,5 mld. Łączny obrót Amazon w Europie wyniósł ok $50 mld. Amazon rozwija się bardzo dynamicznie (łączna sprzedaż w wysokości $233 mld w 2018 roku wobec $178 mld w 2017 r. i $136 mld w 2016 r.), stale zdobywając nowe rynki [7]. Mimo, iż Amazon oficjalnie nie prowadzi sprzedaży w Polsce, wybudował tutaj 6 magazynów oraz zatrudnia 16 tys. pracowników [8]. Choć nie ujawniono jeszcze konkretnej daty wejścia do Polski, prowadzone są już rozmowy przedstawicieli Amazona z Pocztą Polską i uważa się, że jeszcze w 2020 roku ta najważniejsza platforma sprzedażowa na świecie zacznie działać w naszym kraju [9].
W Polsce można również prowadzić sprzedaż za pośrednictwem innych platform, takich jak eBay, Allegro, Google Shopping oraz całkiem odmiennych kanałów jak media społecznościowe (Facebook, Instagram, Pinterest), czy serwisy ogłoszeniowe (OLX, Gumtree) lub po prostu otwierając własny sklep internetowy. Platformy pośredniczące w e-commerce co do zasady ułatwiają przedsiębiorstwom dostęp do rynku i nowych konsumentów, stanowiąc czasami alternatywne rozwiązanie w stosunku do założenia i prowadzenia sklepu internetowego. Polskie przedsiębiorstwa, pomimo iż niewielką cześć swoich przychodów uzyskują̨ ze sprzedaży na platformach, należą do jednych z najczęściej wykorzystujących ten model w Europie. Znaczący był rok 2017, kiedy to nastąpił wysoki przyrost zarówno liczby firm sprzedających na platformach, jak i podwojeniu uległa wartość sprzedaży w tym modelu. Blisko co szesnaste polskie przedsiębiorstwo w 2017 roku prowadziło sprzedaż̇ na platformach sprzedażowych [10].
Efektywność platform internetowych ujawniła się również w czasie głębokiego kryzysu związanego z pandemią koronawirusa. Allegro czy Amazon notują znaczny wzrost obrotów (w roku światowej pandemii i globalnego kryzysu gospodarczego tj. 2020 Amazon zatrudnił 100 tys. dodatkowych pracowników w magazynach oraz planuje zatrudnienie dodatkowe 75 tys. osób) [11]. Jednocześnie, w opinii NBP, niektóre sektory gospodarki, które w wyniku pandemii i jej następstw trwale zyskują na znaczeniu, zgłaszają problemy z dostępnością wykwalifikowanych pracowników (np. pracownicy obsługujący sprzedaż internetową, kurierzy) [12].
Dlatego też, kwalifikacja „Prowadzenie sprzedaży przez platformy elektroniczne” stanowi odpowiedź na rosnące zapotrzebowanie wykwalifikowanej kadry w branży e-commerce. Jest narzędziem ułatwiającym proces rekrutacji na stanowiska pracy związane bezpośrednio lub pośrednio ze sprzedażą poprzez kanały elektroniczne. Dostęp do wiarygodnego procesu walidacji zapewni również stymulowanie rozwoju zawodowego osób już zatrudnionych w branży.
Zasadność wprowadzenia kwalifikacji dotyczącej sprzedaży przez platformy elektroniczne potwierdzają również prace nad Sektorową Ramą Kwalifikacji Handlu. Odniesienia do istotnej roli, jaką we współczesnym świecie pełni e-handel wskazują na potrzebę przygotowania odpowiedniej kadry, która w profesjonalny sposób będzie obsługiwała procesy sprzedaży przez Internet.
Rzetelna walidacja gwarantuje ujednolicenie standardów w branży oraz możliwość potwierdzenia w sposób formalny zestawów kompetencji nabytych np. w miejscu pracy. Jednocześnie wymogi odnośnie walidacji efektów uczenia się wyznaczają wysoką jakość posiadanej przez kandydata wiedzy i umiejętności, co wpłynie pozytywnie na standard uzyskanego certyfikatu. Certyfikat będzie atrakcyjny zarówno dla jego posiadaczy jak i dla podmiotów z branży e-commerce gwarantując wysoki poziom kompetencji osoby posiadającej kwalifikację. Ze względu na szeroki dostęp oraz możliwość wykonywania prac zdalnie, włączenie kwalifikacji przyczyni się do przeciwdziałania bezrobociu i wykluczeniu społecznemu. W związku z możliwością pracy transgranicznej w branży e-commerce kwalifikacja przyczyni się także do zwiększenia przejrzystości kompetencji osób, które szukają zatrudnienia za granicą lub w przedsiębiorstwach międzynarodowych. Zagrożenia epidemiczne ograniczające możliwości handlu tradycyjnego tylko przyspieszyło omówione powyżej trendy i dodatkowo przemawia za nagłym i znaczącym wzrostem zapotrzebowania na kwalifikację.
Zainteresowanie kwalifikacją dostrzegają także firmy szkoleniowe - przykładowo w Bazie Usług Rozwojowych (BUR)* w 2018 nie było żadnej oferty dotyczącej szkoleń z platform sprzedażowych, podczas gdy w 2019 pojawiło się ich kilka, a w 2020 roku można znaleźć już szeroką ofertę szkoleń specjalistycznych dotyczących e-commerce. Zapotrzebowanie potwierdzają też regionalni operatorzy szkoleniowi, m. in. Wektor Consulting. Ten regionalny operator szkoleń BUR sfinansowała na Podkarpaciu około 120 szkoleń z platformy Amazon (zapotrzebowanie było min. 2-krotnie większe, lecz nie wszystkie osoby zakwalifikowały się do projektu ze względu na ograniczoną liczbę miejsc). W procedurze weryfikacyjnej jakość kwalifikacji szkolenia rekomendowało pięć podmiotów gospodarczych aktywnie działających w branży e-commerce. Ze względu na ogromny wzrost popularności e-commerce zwłaszcza wśród kupujących, rozpoczęcie handlu w Internecie daje sprzedawcom dostęp do milionów, jeśli nie miliardów kupujących nie tylko na terenie Polski, ale na wielu rynkach na całym świecie. Posiadanie odpowiedniej kwalifikacji potwierdzającej znajomość branży e-commerce, umożliwia skuteczne dotarcie do klientów największych rynków europejskich, jak również tak odległych jak Stany Zjednoczone, Japonia, Chiny czy Australia.
Źródła: [1] Retail apocalypse, https://en.wikipedia.org/wiki/Retail_apocalypse (dostęp z dnia 17.05.2020); [2] Number of registered e-commerce stores in Poland from 2013 to 2019, https://www.statista.com/statistics/955943/poland-number-of-registered-e-commerce-stores/ (dostęp z dnia 17.05.2020), [3] Raport: E-commerce, czyli jak skutecznie sprzedawać w internecie. Porady ekspertów, https://interaktywnie.com/biznes/artykuly/raporty-interaktywnie-com/raport-e-commerce-czyli-jak-skutecznie-sprzedawac-w-internecie-porady-ekspertow-259706 (dostęp z dnia 17.05.2020); [4] Polska 13. najszybciej rozwijającym się rynkiem e-handlu na świecie, https://mambiznes.pl/wlasny-biznes/polska-13-najszybciej-rozwijajacym-sie-rynkiem-e-handlu-swiecie-95914 (dostęp z dnia 17.05.2020); [5] eCommerce, https://www.statista.com/outlook/243/100/ecommerce/worldwide (dostęp z dnia 17.05.2020); [6] E-commerce w Polsce. Gemius dla e-Commerce Polska, https://www.gemius.pl/wszystkie-artykuly-aktualnosci/raport-e-commerce.html (dostęp z dnia 17.05.2020); [7] Most popular online stores in the United States in 2018, by e-commerce net sales, https://www.statista.com/forecasts/646030/united-states-top-online-stores-united-states-ecommercedb (dostęp z dnia 17.05.2020); [8] Ile zarabia Amazon w Polsce? Miliardowe obroty i milionowe zyski, https://www.bankier.pl/wiadomosc/Ile-zarabia-polski-oddzial-Amazon-7868765.html (dostęp z dnia 17.05.2020); [9] Amazon wejdzie do Polski. Negocjuje z Pocztą Polską, https://www.bankier.pl/wiadomosc/Amazon-wejdzie-do-Polski-Negocjuje-z-Poczta-Polska-7823184.html (dostęp z dnia 17.05.2020); [10] Raport: Analiza potencjału internacjonalizacji polskich firm oraz promocji polskich branż priorytetowych na rynkach perspektywicznych poprzez kanały elektroniczne – „E-EKSPORT”, https://eizba.pl/wp-content/uploa ds/2019/09/Cyfrowy_eksport_-_raport_pe%C5%82ny_2019.pdf (dostęp z dnia 17.05.2020); [11] Amazon has hired 175,000 additional people, https://blog.aboutamazon.com/company-news/amazon-hiring-for-additional-75-000-jobs?slnsl_eml_0_GSL8YNSQCJWTZC8X_2 (dostęp z dnia 17.05.2020); [12] NBP kreśli czarny scenariusz dla rynku pracy w Polsce. "Coraz gorsze dopasowanie", https://businessinsider.com.pl/finanse/makroekonomia/rynek-pracy-w-polsce-z-raportu-o-inflacji-narodowego-banku-polskiego/mk5dhhe