Pojęcie twórczości napotykamy w wielu dziedzinach życia, rozumiana jest ona na wiele sposobów. „Postępowanie twórcze, jest nowym rodzajem ludzkiej aktywności. Charakteryzuje się ono tym, że ludzie potrafią ingerować w proces tworzenia. Nauczyli się oddziaływać na siebie i na otaczający świat, tak że rosną ich personalne możliwości twórcze oraz celowo zwiększają szanse uzyskiwania twórczych projektów w otaczającym świecie. Przedtem akt twórczy pojawiał się przypadkowo, teraz jest wynikiem zamierzonego postępowania „Twórczy i harmonijny rozwój człowieka” – MK Stasiak , wyd. WSHE w Łodzi, 2000. Koncepcja umyślnej twórczości proponowana w ramach opisywanej kwalifikacji, ujmuje akt twórczy w płaszczyźnie przedmiotowo-podmiotowej. Jej istotą jest to, że człowiek w pierwszej kolejności wzbogaca swój potencjał osobowościowy (rozwija się w obszarze nie tylko intelektu, ale również emocji, ciała, woli), by dzięki temu rozwojowi usprawnić swoje działanie, a co za tym idzie swoje otoczenie, tak aby wykorzystywać nowe umiejętności do radzenia sobie z problemami dotychczas nierozwiązywalnymi. Twórczość, postępowanie twórcze jest procesem, którego elementem jest kreatywność rozumiana jako postawa człowieka (otwartość na nowość, zmianę, odwaga w działaniu). W dobie współczesnego świata, szybkość reagowania, myślenie innowacyjne, wychodzenie poza schematy ma bardzo duże znaczenie. Pomaga odnaleźć się w zmiennych warunkach, samemu tworzyć miejsce pracy i zwiększać swoją konkurencyjność. Rozwijanie kreatywności powinno zaczynać się od najwcześniejszych lat edukacji. Wskazuje na to m.in. raport opracowany przez grupę ekspertów, pod kierunkiem prof. Jana Fazlagica (na zlecenie Ministerstwa Przedsiębiorczości i Technologii, 2018). Raport ten kładzie nacisk na potrzebę edukacji, która sprzyja tworzeniu innowacji, w związku z tym, należy rozwijać wśród uczniów takie kompetencje, jak: kreatywność, zdolność rozwiązywania problemów, skłonność do podejmowania ryzyka, wytrwałość czy umiejętność współpracy w grupie i współtworzenia. (przypis 1) Kreatywność została również wpisana w podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2018/2019 i 2019/2020 (przypis 2) Dzisiejsza szkoła na każdym szczeblu edukacji chcąc sprostać tym wytycznym powinna podjąć działania sprzyjające twórczej edukacji. (przypis 3) W obszarze biznesu, również zauważa się obecnie duże zainteresowanie tematyką kreatywności i twórczości. Przykładem działania na rzecz rozwoju twórczości w biznesie jest projekt edukacyjny uruchomiony przez Google i Polski Fundusz Rozwoju. W ramach programu prowadzono w 6 polskich miastach, cykl warsztatów dotyczących kreatywności, innowacyjności.(przypis 4) Obecnie bardzo widoczny jest trend łączenia nauki z biznesem. Dbałość o konkurencyjność polskich przedsiębiorców, wymaga szerokiego działania na wielu płaszczyznach. W Polsce została powołana Rada ds. Innowacyjności, gdzie szerokie gremium, wyznacza i wspiera działania innowacyjne, przy wykorzystaniu różnych resortów. (przypis 5) Również w Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego 2030 wpisany jest innowacyjny rozwój regionu - w tym celu potrzebni są ludzie kreatywni, którzy potrafią projektować procesy innowacyjne oraz trenerzy rozwijający takie umiejętności. (przypis 6) Proponowana kwalifikacja jest odpowiedzią na duże zapotrzebowanie na rozwijanie kreatywności, co jest obecnie celem działania na wielu płaszczyznach funkcjonowania państwa. Wartością treningu kreatywności jest rozwijanie u uczestników umiejętności patrzenia z różnych perspektyw na otaczający świat. Wpływa to na nieszablonowe podejście do rozwiązywania problemów a także rozwija postawę proaktywną. Spis przypisów: 1 https://www.gov.pl/web/rozwoj/raport-szkola-dla-innowatora-ksztaltowanie-kompetencji-proinnowacyjnych 2 https://www.gov.pl/web/edukacja/podstawowe-kierunki-realizacji-polityki-oswiatowej-panstwa-w-roku-szkolnym-20182019 https://www.gov.pl/web/edukacja/podstawowe-kierunki-realizacji-polityki-oswiatowej-panstwa-w-roku-szkolnym-20192020 3 https://reformaedukacji.men.gov.pl/tag/kreatywnosc https://www.pulshr.pl/edukacja/polskie-szkoly-zabijaja-kreatywnosc-ten-raport-nie-pozostawia-zludzen,62640.htm 4 https://www.gov.pl/web/rozwoj/projektanci-innowacji-pfr-google-i-polski-fundusz-rozwoju-ucza-polakow-tworzenia-nowatorskich-pomyslow 5 https://www.gov.pl/web/archiwum-inwestycje-rozwoj/rozwoj-innowacyjnych-firm 6 https://www.gov.pl/web/fundusze-regiony/krajowa-strategia-rozwoju-regionalnego https://www.gowork.pl/blog/kariera-ludzi-kreatywnych-jakie-stanowisko-wybrac-dlaczego-kreatywnosc-jest-tak-wazna-w-biznesie https://www.focus.pl/artykul/to-najbardziej-pozadana-cecha-na-rynku-pracy-jak-ja-osiagnac Jednym z przykładów instytucji, która prowadzi szkolenia dla trenerów kreatywności jest Centrum Kreatywności i Przedsiębiorczości, które w latach 2001 – 2020 przeprowadziło szkolenia z obszaru kreatywności, w którym łącznie wzięło udział 844 osoby. Suma wydanych certyfikatów to 485 egzemplarzy. Centrum Kreatywności i Przedsiębiorczości, organizowało konferencje dla trenerów, nauczycieli, dydaktyków, poświęcone tematyce twórczości: - 2004 - 2009 - Cztery konferencje dla trenerów, organizowana przez Centrum Kreatywności i Przedsiębiorczości w Łodzi. - 2016 - 2019 - Cztery konferencje naukowe z cyklu “Profesjonalizacja kreatywności”. Koncepcja umyślnej twórczości, była również prezentowana na innych konferencjach, poza Akademią Humanistyczno – Ekonomiczną, m.in.: na Konferencji w Akademii Pedagogiki Specjalnej w Warszawie "Zdolności i twórczość jako perspektywa współczesnej edukacji" (Warszawa, 2009), na konferencji „Edukacja – Kariera - Praca” (Opoczno,2008). Więcej o samej koncepcji i metodyce pracy, zgodnej z założeniami umyślnej twórczości, można przeczytać w proponowanych poniżej pozycjach. Są one efektem pracy autora koncepcji i wielu praktyków, którzy stosują metodę w swojej pracy z drugim człowiekiem. Publikacje: 1. Twórczy i harmonijny rozwój człowieka. Łódź: Wyd. WSHE, Łódź 2000 2. Metodyka pracy z podmiotem. Łódź: Wyd. WSHE 2007 3. Duchowy wymiar istnienia, Stasiak, M.K. (red.), Łódź: Wyd. AHE 2010 4. Rozwijanie podmiotowości, Podręcznik dla trenerów, Stasiak M. K., Frydzińska –Świątczak L. Wydaw. Wyższej Szkoły Humanistyczno-Ekonomicznej, Łódź 2002 5. Spróbuj inaczej. Stasiak M.K. Lasocińska K. Wydaw. Wyższej Szkoły Humanistyczno-Ekonomicznej, Łódź 2006 6. Creativity in practice : business and education / ed. by Makary K. Stasiak. - Łódź : Wydaw. Wyższej Szkoły Humanistyczno-Ekonomicznej, 2002 7. Creativity in business and education / ed. by Makary K. Stasiak. - Łódź : Wydaw. Wyższej Szkoły Humanistyczno-Ekonomicznej, 2001 Z naszych doświadczeń wynika, że szkolenia z zakresu umyślnej twórczości cieszą się stałym zainteresowaniem wśród nauczycieli, doświadczonych trenerów, osób, które szukają szkoleń na rynku, dających możliwość własnego rozwoju. Szkoleniem również zainteresowane są osoby, będące na różnych szczeblach kariery zawodowej i szukające nowych rozwiązań, metod pracy z drugim człowiekiem. Z informacji zwrotnej od uczestników, wiemy że nasz sposób działania jest innowacyjny. Metoda stosowana w ramach szkolenia jest oparta na autorskim programie, wypracowanym w Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej, gdzie od 20 lat prowadzone są według niej zajęcia ze studentami, które obejmują wszystkie kierunki studiów i prowadzą do szeroko rozumianego rozwoju. Zajęcia z zakresu myślnej twórczości prowadzone są również z dziećmi i młodzieżą w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych.
19 głosów z branży aprobujących potrzebę włączenia kwalifikacji wskazały na rozwój branży,
potencjalnie znaczące zainteresowanie kwalifikacją oraz celowość włączenia jej do ZSK. Wiedza i
umiejętności z zakresu kreatywności, chociaż trudne do walidacji, są niezwykle ważne, szczególnie w
obliczu zmian społeczno-gospodarczych. Wydarzenia ostatnich dwóch lat są najlepszym dowodem, że
w obliczu dynamicznych i niespodziewanych zmian najlepiej poradzą sobie podmioty działające
elastycznie, dostosowujące się do zmieniających warunków, umiejące wygenerować nieoczywiste
rozwiązania. Zasadne zatem wydaje się zaproponowane rozwiązanie, które pozwoli na osiągnięcie
kompetencji rozwijania kreatywności według określonych we wniosku zasad. (Podmioty : Pracownia
Edukacji i Coachingu Małgorzata Burzyńska Monika Kłos s.c., TOTU Akademia, Szkoły Edukacji
Innowacyjnej w Bydgoszczy, Uniwersytet Łódzki, EDU ICT PLUS A. GRYGORUK, Liceum
Ogólnokształcącego Umiejętności Twórczych, Szkoła Pamięci Sensos, Przedszkole Edukacji
Innowacyjnej "Tęczowy Świat Dziecka", Łódzkie Centrum Wydarzeń w Łodzi, Wena Sławomir
Młynarczyk, Dorota Salus Usługi Reklamowo – Tłumaczeniowe, Ośrodek Rozwoju Edukacji, Instytut
Postępowania Twórczego Sp. z o.o., Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego – Radom Sp. z o.o.,
RENOMA Sp. z o.o., Molo Sp. z o. o., Międzynarodowa Szkoła Podstawowa Edukacji Innowacyjnej,
Fundacja Dobra Ziemia, Fundacja Awans).
Dwa głosy zostały skategoryzowane jako niejednoznaczne. Opinia przesłana przez Radę ds.
Kompetencji Sektora Usług Rozwojowych wskazywała, że zapotrzebowanie na usługi rozwojowe
8
wymagające m.in kompetencji, których potwierdzeniem może być opisana kwalifikacja na pewno
rośnie, ale niekoniecznie jest to jednoznaczne z dużym popytem na uzyskanie certyfikatu tak wąsko
rozumianej kwalifikacji. Dodatkowo podano w wątpliwość czy kwalifikacja jest dostatecznie
uniwersalna i czy nie jest zbyt wąska. Może się bowiem okazać, że przy braku zweryfikowanych
źródeł teoretycznych i praktycznych, dostęp do niej będzie niemożliwy poza obszarem działania
Wnioskodawcy i autora metody. Zalecono również zmianę skróconej nazwy – „Trener kreatywności”
która oznacza dużo szerszy kontekst metodologiczny aniżeli uwzględniony w kwalifikacji. Kwalifikacja
w zaproponowanym kształcie jest mocno zbliżona do innych kwalifikacji z sektora usług rozwojowych.
Druga z opinii przesłana przez firmę Mabea Sp. z o.o. wskazywała, że społeczno-gospodarcza
potrzeba zaistnieje wówczas, gdy kwalifikacja zostanie opracowana z uwzględnieniem specyfiki
prowadzenia tego rodzaju treningu. Opinie wskazywały sugestię dla wnioskodawcy, które w
większości zostały uwzględnione a wniosek został poprawiony.
Ponadto otrzymaliśmy dwa głosy od osób fizycznych (Pan Paweł Olesiński, Pani Aneta Orska),
uczestników podobnych szkoleń z zakresu treningu kreatywności organizowanych przez
wnioskodawcę wskazujące, że istnieje społeczno-gospodarcza potrzeba włączenia ww. kwalifikacji.
Celowość włączenia do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji kwalifikacji rynkowej „Prowadzenie
szkolenia trenerskiego w oparciu o metodę umyślnej twórczości” została również potwierdzona opiniami
specjalistów. Opiniowana kwalifikacja rynkowa odpowiada na aktualne i prognozowane potrzeby rynku
pracy. W ZRK do tej pory nie znajdujemy kwalifikacji opartej na koncepcji umyślnej twórczości,
obejmującej tak szeroko rozwój człowieka. W opisie kwalifikacji właściwie wskazano osoby
potencjalnie zainteresowane uzyskaniem danej kwalifikacji. Opisane efekty uczenia się są
wystarczającą podstawą do podejmowania działań, o których mowa w opisie kwalifikacji.
Kreatywność jako cecha, stanowiąca wartościowy komponent zarówno kapitału jednostkowego, jak i
społecznego (czy kapitału ludzkiego przedsiębiorstwa), powinna być nieodłącznym elementem
uczenia się na każdym etapie kształcenia, jak również efektywnej pracy zawodowej.
Biorąc pod uwagę przytoczone argumenty oraz przesłanki społeczno-gospodarcze włączenie
ww. kwalifikacji do ZSK jest celowe i zasadne.