Autyzm uznaje się za jedno z najcięższych zaburzeń rozwojowych. Liczba osób z tym zaburzeniem zwiększa się w bardzo szybkim tempie. W latach 80-tych autyzm na świecie diagnozowano u jednego dziecka na 2000 (0,05 proc.) (2) W ostatnich latach za sprawą lepszego dostępu do diagnozy obserwuje się przyrost ilości osób z ASD. Światowa Organizacja Zdrowia podaje, że 1 na 160 urodzonych dzieci ma zaburzenia ze spektrum autyzmu (4). Według danych Autism Europe 0,6 % populacji Unii Europejskiej dotkniętych jest autyzmem, co stanowi około 5 milionów osób (szacunki z 2009 r.). Z kolei z szacunków dotyczących Stanów Zjednoczonych wynika, iż jedno na 166 urodzonych dzieci jest dotkniętych tym rodzajem niepełnosprawności. Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC) szacuje, że w 2016 roku w Stanach Zjednoczonych u 1 na 54 dzieci w wieku 8 lat miało ASD. Częstość występowania ASD w USA wzrosła ponad dwukrotnie w latach 2000–2002 i 2010–2012, ustabilizowała się bez statystycznie istotnego wzrostu w latach 2014–2016 (5, 6) W 2008 rok ONZ uznał autyzm za jeden z największych problemów zdrowotnych świata (3). Nie ma dokładnych danych co do liczby osób z autyzmem w Polsce. Jednak przyjmując dane z badań epidemiologicznych przeprowadzanych w różnych krajach (w Polsce takich badań nie było) należy ocenić, iż w naszym kraju osób tych może być co najmniej 30 000, a nawet dużo więcej (3). Analiza danych z lat szkolnych 2016/2017 - 2018/2019 przeprowadzonych w Polsce przez NIK, pokazuje, że liczba uczniów, u których rozpoznano autyzm i zespół Aspergera zwiększała się corocznie o 20 proc. W roku szkolnym 2018/2019 z kształcenia specjalnego w szkołach i przedszkolach korzystało ponad 54 tys. dzieci z tymi niepełnosprawnościami. Oznacza to, że zdiagnozowano autyzm lub zespół Aspergera u jednego ucznia na 115 (0,87 proc.) (2). W Stowarzyszeniu Pomocy Osobom Autystycznym w Zielonej Górze jest aktualnie ok 240 beneficjentów z ASD. Rocznie przybywa ok 20 nowych. Do diagnozy zaburzeń ze spektrum autyzmu zgłaszanych jest rocznie ponad 100 osób. Na podstawie informacji z różnych instytucji i placówek, własnych statystyk Fundacji SYNAPSIS oraz pilotażowych badań liczby orzeczeń o niepełnosprawności na Mazowszu w 2006 r., liczbę dzieci i młodzieży dotkniętych autyzmem na terenie woj. mazowieckiego (bez osób dorosłych) w 2008 r. szacowano na powyżej 1000 osób. Dodatkowo w bazie Fundacji znajduje się ponad 300 zidentyfikowanych dorosłych osób z autyzmem w woj. mazowieckiego. Osób tych musi być znacznie więcej, ponieważ Fundacja nie prowadziła działań identyfikujących mających na celu stworzenie takiej listy, a jej powstanie wyniknęło ze zgłoszeń samych rodziców osób z autyzmem zainteresowanych pomocą ze strony Fundacji(3). Osoby z ASD po 24 roku życia bardzo często pozostają bez wsparcia. Większość osób z autyzmem lub zespołem Aspergera wymaga, po zakończeniu edukacji, pomocy w przygotowaniu do pracy i samodzielnego życia. Bowiem sam fakt zakończenia nauki nie powoduje, że te osoby pozbywają się problemów wynikających z ich schorzeń. Warsztaty Terapii Zajęciowej oraz Domy Pomocy Społecznej są nieprzygotowane na przyjęcie takich osób ze względu na brak miejsc i specjalistów. Warto również wspomnieć, że przy braku specjalistycznego wsparcia wzrasta prawdopodobieństwo wystąpienia zachowań agresywnych u osób ze spektrum autyzmu. Ma to też wpływ na małą samodzielność i duże uzależnienie od osób trzecich. Po zakończeniu edukacji osoby autystyczne lub z zespołem Aspergera mogą podjąć zatrudnienie na tzw. otwartym rynku pracy. Badania społeczne pokazują, że przy odpowiednim wsparciu jest możliwe osiągnięcie przez osoby, u których nie wystąpiły deficyty intelektualne, znacznego poziomu samodzielności. Jednak wskaźnik zatrudnienia osób z tymi zaburzeniami w Polsce jest niższy od jednego procenta, podczas gdy w krajach Europy Zachodniej wynosi nawet kilkanaście procent (2). Wszystkie te dane wskazują, że wsparcie terapeutów osób z autyzmem jest potrzebne osobom z ASD i ich rodzinom na każdym etapie życia osoby z tą niepełnosprawnością. Z racji tego, że obserwujemy wzrost zdiagnozowanych osób z ASD, zapotrzebowanie na specjalistów w tej dziedzinie również będzie wzrastało. Wprowadzenie kwalifikacji Prowadzenie terapii osób ze spektrum autyzmu jest niezbędne ze względu na coraz większe występowanie zaburzeń w tym obszarze, a tym samym zwiększającą się liczbę osób, pracujących z takimi pacjentami. Standaryzacja kwalifikacji ma na celu wprowadzenie spójnych wymagań i standardów pracy dla kandydatów na terapeutów osób z ASD pracujących w całym kraju. Taka kwalifikacja znacząco podniesie jakość świadczonych usług wykonywanych przez terapeutów. 1. Epidemiology of Autism Spectrum Disorder (2014) 2. https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/wsparcie-osob-z-autyzmem-i-zespolem-aspergera.html 3. https://synapsis.org.pl/autyzm/ 4. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/autism-spectrum-disorders 5. The Prevalence of Parent-Reported Autism Spectrum Disorder Among US Children. Kogan MD, Vladutiu CJ, Schieve LA, Ghandour RM, Blumberg SJ, Zablotsky B, Perrin JM, Shattuck P, Kuhlthau KA, Harwood RL, Pediatrics. 2018 Dec; 142(6) 6. Translational Pediatric, Autism spectrum disorder: definition, epidemiology, causes, and clinical evaluation, 2020 Feb; 9(Suppl 1) oraz CDC Centers for Disease Control end Prevention 27 marca 2020.
