Zgodnie z raportem "Policzone i Policzeni. Artyści i Artystki w Polsce", na polskim rynku pracy w 2018 roku było 2030 osób wykonujących zadania didżeja (1).
Notowany od lat `90 wzrost liczby powstających klubów muzycznych, zastępowanie zespołów muzycznych DJ-em, rosnąca fala popularności DJ-a i łatwość w dostępie narzędzi pracy spowodowały lawinowy wzrost zainteresowania tym zajęciem.
Stowarzyszenie Didżejów Licencjonowanych zaobserwowało, że obecnie liczba osób wykonujących zadania didżejów jest znacznie wyższa.
Ten stan zawdzięczamy pojawieniu się wielu nieprzygotowanych do pracy na stanowisku didżeja osób, które traktują to zajęcie jako dodatkowy model zarobkowy, bez konieczności walidacji i certyfikowania umiejętności, co jest spowodowane brakiem formalnych możliwości uzyskania kwalifikacji w tym obszarze.
Ze względu na rodzaj czynności, możliwości, jakie daje nowoczesny sprzęt oraz muzyczny efekt końcowy, didżej przejawia znamiona osoby o statusie twórcy opracowania muzycznego.
Potwierdza to również treść korespondencji z Departamentem Narodowych Instytucji Kultury MKiDN z 16.08.22: "W obszarze prawa autorskiego wydaje się ugruntowany pogląd, że rezultat czynności wykonywanych przez DJ-a może zostać zakwalifikowany jako opracowanie „miksowanych” utworów (tak np. Sąd Najwyższy w wyroku z 5 marca 2002 r. II KKN 341/99), w konsekwencji czego może być mu przyznany status twórcy takiego opracowania. Każdorazowo muszą być jednak badane przesłanki powstania utworu określone w art. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych".
Badania (2) Uniwersytetu SWPS pokazują, że 76,3% polskich didżejów jest przekonana, że wykonuje pracę artystyczną, ale aż 90,1% spośród nich nie posiada wykształcenia artystycznego (3).
W tym kontekście kwalifikacja rynkowa wydaje się narzędziem niezbędnym, umożliwiającym potwierdzenie kompetencji i generującym potrzebę zdobywania umiejętności zawodowych.
Włączenie przedmiotowej kwalifikacji do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji przyczyni się do standaryzacji poziomu pracy na stanowisku polskiego didżeja.
Potwierdzenie posiadanych umiejętności w ramach proponowanej kwalifikacji będzie sprzyjało zmniejszeniu liczby “zawodowych amatorów”, zwiększeniu świadomości konieczności ochrony praw autorskich, a przede wszystkim praw pokrewnych. Podniesie świadomość o niebezpieczeństwie na stanowisku pracy pod napięciem elektrycznym.
Potrzebę włączenia kwalifikacji do ZSK potwierdzają wyniki ankiet przeprowadzonych przez Stowarzyszenie Didżejów Licencjonowanych wśród osób wykonujących działania DJ-a (2023 rok, n=156) oraz korzystających z usług DJ-ów (2023, n=79).
Na pytanie “Co Twoim zdaniem jest najważniejsze podczas występu DJ-a”? niemal 70% ankietowanych odpowiedziało, że ważny jest zarówno dobór repertuaru, jak i technika miksowania, jak też kontakt z publicznością. Niemal 99% ankietowanych uznało, że DJ-e powinni podnosić swoje umiejętności, a 56% chciałoby nabywać nowe umiejętności.
Niemal 47% ankietowanych DJ-ów opowiedziało się za potrzebą wprowadzenia egzaminów dla DJ-ów, jeśli miałoby to wpływ na obecną sytuację na rynku pracy. Jednocześnie 57% uznało, że chciałoby posiadać ministerialne certyfikaty DJ-a odpowiadające standardom europejskim.
Osoby korzystające z usług DJ-ów uznały, że ma dla nich znaczenie doświadczenie DJ-a grającego w klubie (43% “bardzo duże”, 40% - “duże”). Ponad 86% ankietowanych jest gotowa zapłacić więcej za bilet do klubu, jeśli wiąże się to z wyższą jakością usług. Jednocześnie niemal 94% uznało, że opuści klub, jeśli poziom występującego DJ-a będzie niski.
Wyniki pokazują, że z jednej strony DJ-e zainteresowani są podnoszeniem i potwierdzaniem swoich umiejętności, z drugiej uczestnicy imprez oczekują wysokiej jakości usług świadczonych przez DJ-ów.
(1) "Policzone i Policzeni. Artyści i Artystki w Polsce", Uniwersytet SWPS 2020, Tabela 4. Szacunkowe liczebności bezwzględne wg zawodów (2018)
(2) "Policzone i Policzeni. Artyści i Artystki w Polsce", Uniwersytet SWPS 2020, Tabela Z.1. Kim w sensie zawodowym Pan/i się czuje? (w %)
(3) "Policzone i Policzeni. Artyści i Artystki w Polsce", Uniwersytet SWPS 2020, Tabela Z.4. Wykształcenie artystyczne w zawodach (w %)
