Kompetencje związane z wystąpieniami publicznymi wykorzystywane są w wielu branżach i na licznych stanowiskach pracy, sprawiając, że stają się kompetencjami uniwersalnymi z punktu widzenia potrzeb rynku pracy. Wystąpienia towarzyszą zarówno polityce, biznesowi, ale także często stykamy się z nimi na studiach podczas egzaminów ustnych czy obrony prac (licencjackiej, magisterskiej, doktorskiej), a także podczas wejścia na rynek pracy, w szczególności w sytuacji rozmowy kwalifikacyjnej.
Oprócz biznesu i życia codziennego wystąpienia publiczne bardzo mocno obecne są w dziedzinie polityki oraz prawa. W polityce umiejętności związane z profesjonalnym występowaniem przed szeroką publicznością są cenione w związku z ubieganiem się o wysokie miejsce na listach wyborczych. Jednocześnie pomimo wagi tych umiejętności u osób publicznych, brakuje standardów kompetencji, a retoryka nie zagościła na dobre nawet w programie studiów politologicznych czy prawniczych. Przemówienia stały się więc przedsięwzięciem prowadzonym przez ekspertów i kierowanych do ekspertów.
Badania przeprowadzone przez dr Karen Kangas Dwyer (profesorkę w School of Communication w University of Nebraska–Omaha) na grupie studentów (próba 815 uczestników kursu) potwierdziły, że jednym z najczęściej wskazywanych w ankietowaniu zwykłych lęków jest lęk przed wystąpieniami publicznymi.[3]
Nadawanie i budowanie wartości produktów/usług/pomysłów biznesowych formą przekazu jest jedną z kluczowych kompetencji w dzisiejszych czasach, w których firmy wykorzystują ją jako narzędzie w walce o klienta.[5] Wystąpienie publiczne może dotyczyć prezentacji konkretnego produktu, usługi, pomysłu czy w przypadku trenerów - procesu edukacyjnego. To w jaki sposób prezentujemy zatem produkt bardzo często rozstrzyga o jego odbiorze a nawet ma wpływ na podjęcie decyzji zakupowej. “Od liderów biznesu wymaga się jasnego i przekonującego przemawiania do pracowników, klientów, inwestorów i czasem opinii publicznej, na przykład w sytuacji kryzysowej. Od skuteczności tych wystąpień może zależeć czy zarobią czy stracą miliony złotych”.[6]
Z wystąpieniami publicznymi mamy także do czynienia w pracy zawodowej, w szczególności pracując w grupach roboczych, warsztatowych czy w zespołach projektowych. Taki charakter pracy bardzo często oznacza występowanie przed zespołem lub w jego imieniu, a kariera zależy od umiejętności przekonującego mówienia i przedstawiania swoich argumentów i pomysłów. [7]
Z badań przeprowadzonych przez Lee Hecht Harrison DBM Polska (Raport LHH DBM Polska „Media społecznościowe w rekrutacji. Raport 2017”[8]) wynika, że 97 proc. polskich rekruterów korzysta z mediów społecznościowych w swojej pracy, a 65% rekruterów wewnętrznych i 89% headhunterów potwierdziło, że korzysta z programów, które umożliwiają przeprowadzanie zdalnych rozmów kwalifikacyjnych. Zatem coraz częstsze wykorzystywanie nowoczesnych form rekrutacji sprawia, że osoby wchodzące na rynek pracy zaczynają stykać się z wystąpieniami publicznymi rejestrowanymi za pomocą kamery internetowej. Wideorozmowy kwalifikacyjne ze względu na aspekt wizualny, pozwalają ocenić język ciała, wygląd i zachowanie kandydatów, a także dzięki specjalnym nakładkom pozwalają analizować mimikę twarzy kandydata, jego zachowania ruchowe, a nawet tembr głosu i intonację. Dzięki takim wskaźnikom analitycznym, pracodawca może ocenić, czy kandydat jest zestresowany, czy mówi prawdę, a także, czy ma odpowiednie predyspozycje wymagane na danym stanowisku.[9]
Wystąpienia publiczne i towarzysząca im autoprezentacja to jeden z najczęstszych tematów treningowych i szkoleniowych, leżący w obszarze rozwoju osobistego, skierowany do osób pracujących. W Bazie Usług Rozwojowych na dzień 20 grudnia 2018 zarejestrowanych jest aż 707 ofert kursów, których podstawowym elementem są wystąpienia publiczne oraz przygotowywanie prezentacji.[4] Świadczy to zarówno o dużym zainteresowaniu tymi kompetencjami z punktu widzenia rozwoju osobistego, ale także ich przydatności w pracy zawodowej (usługi dofinansowane zarejestrowane w BUR adresowane są do osób zatrudnionych).
Potwierdzona kwalifikacja w zakresie wystąpień publicznych u osób kandydujących do pracy lub zatrudnionych pracowników jest dla pracodawców nie tylko gwarantem profesjonalnej prezentacji oferty (zarówno produktów, jak i usług), ale także może stać się istotnym elementem przewagi konkurencyjnej w czasach, gdy liczy się przede wsyztskim efektywny sposób prezentacji produktu lub usługi. Wystandaryzowany zakres kwalifikacji umożliwi pracodawcom skrócenie procesów rekrutacyjnych oraz wdrażania do pracy osób, których zakres obowiązków wiąże się z występowaniem publicznym.
________________________________________
[1] http://publica.pl/teksty/10-najwazniejszych-mow-25-lecia-47273.html
[2] https://www.rp.pl/Aplikacjeegzaminy/306119928-Wiecej-praktyki-na-aplikacji-radcowskiej.html
[3] Dwyer, K., K. (2012). Is public speaking really more feared than death? Communication Research Reports, 29(2) https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/08824096.2012.667772
[4] https://uslugirozwojowe.parp.gov.pl/uslugi/search?ServicesSearchForm%5Bfraza%5D=wyst%C4%85pie%C5%84 (dostęp 20.12.2018)
[5] http://rafaldaniluk.pl/wystapienia-publiczne-wiele-umiejetnosci-w-jednym/
[6], [7] https://pressentacje.blogspot.com/2016/03/dlaczego-umiejetnosc-wystapien.html
[8] Raport LHH DBM Polska „Media społecznościowe w rekrutacji. Raport 2017. Edycja druga” https://www.lhhpolska.pl/sites/default/files/blog/LHH%20DBM%20-%20Raport%20Media%20spo%C5%82eczno%C5%9Bciowe%20w%20rekrutacji.%20Edycja%20druga.pdf
[9] https://naszbiznes24.pl/videorozmowa-kwalifikacyjna-czyli-nowe-trendy-na-rynku-pracy/